فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: محدودیت منابع آب و تبخیر و تعرق شدید از عوامل موثر بر بحران آب و از مهم ‌ترین چالش های استقرار پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمه‌ خشک مانند ایران می‌باشد. بنابراین به نظر می‌رسد استفاده از روش آبیاری زیر سطحی با مخازن تراوا یکی از مناسب ترین شیوه‌ های آبیاری در این مناطق باشد. این مخازن با حفظ و نگهداری آب آبیاری و بارندگی و با استفاده از مکانیسم اختلاف فشار اسمزی موجب تامین مستقیم و مداوم رطوبت خاک در محدوده ظرفیت زراعی و در محدوده ریشه گیاه شده و در نتیجه تلفات تبخیر و نفوذ عمقی آب کاهش یافته و باعث صرفه‌ جویی و افزایش بهره‌ وری آب و بهبود رشد و عملکرد گیاه می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی و مقایسه تاثیر دو تیمار آبیاری سطحی تشتکی (T 1 ) و آبیاری با مخازن تراوای متخلخل ساخته شده از گچ کشاورزی (ژیپس)، پرلیت همراه با دولومیت و پودر تالک(T 2 ) بر شاخص های آبیاری و رشد نهال گونه گیاهی سنجد ( Elaeagnus angustifolia L.) می باشد. روش بررسی: پژوهش حاضر در قالب طرح آزمایشی تصادفی- سیستماتیک انجام شد. شاخص های  اندازه گیری شده شامل حجم و دور آبیاری (میزان و دفعات آبیاری) و شاخص‌های رشد و استقرار نهال شامل ارتفاع، قطر یقه و میانگین قطر تاج پوشش و درصد زنده مانی گونه گیاهی سنجد ( Elaeagnus angustifolia L.) چهار ساله در فصل رویشی 1400-1399و 1401-1400 بود و در قطعه زمینی در محوطه دانشگاه آزاد اسلامی‌ واحد علوم و تحقیقات تهران انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده صرفه جویی 80 درصدی در حجم آب مصرفی در فصل رویشی 1400-1399 و 28/77 درصدی در فصل رویشی 1401-1400، یک چهارم شدن دفعات آبیاری و 5-4 برابر شدن دور آبیاری در تیمار آبیاری با مخازن تراوای زیر سطحی (T 2 ) نسبت به تیمار آبیاری سطحی تشتکی (T 1 ) است، همچنین استفاده از تیمار آبیاری (T 2 ) تاثیر مثبت و معنی ‌داری  بر رشد قطر یقه و رشد ارتفاع نهال در مقایسه با تیمار آبیاری (T 1 ) داشت (001/0p <)، ولی با وجود بالاتر بودن میانگین قطر تاج پوشش و میزان زنده مانی در تیمار آبیاری (T 2 )، این افزایش از نظر آماری معنادار نبود (05/0p >). بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان‌دهنده تاثیر مثبت روش آبیاری زیر سطحی با مخازن تراوا بر صرفه ‌جویی آب و رشد نهال سنجد در مقایسه با روش آبیاری سطحی تشتکی می‌باشد.