مطالعۀ تطبیقی آراء کریستیان بوبن و سهروردی در هستانشناسی آفرینش
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان فرانسه دانشگاه علامه طباطبائی
2 استادیار گروه زبان فرانسه و عضو مرکز تحقیقات میان رشتهای زبان و ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.30495/mmlq.2022.688172چکیده
برداشتهای اسطورهای از آفرینش، منعکسکنندۀ ذهنیت انسان از هستی و خلقت است که اغلب، هدف از آنها رفع ابهام از مرحلۀ پیش از آفرینش و خود آفرینش است. کریستین بوبن در آثار ادبی ـ عرفانی خود گاه با زبانی توصیفی، گاه ادبی و استعاری، به هستانشناسی آفرینش پرداخته است. بینش او به نظام هستی، تشابه قابل توجهی با آراء سهروردی پیرامون انوار قاهره و انوار مدبره دارد؛ بوبن نیز عواملی ماورایی همچون نور الهی و فرشتگان را در کنار عوامل دیگر، مؤثر در خلقت طبیعت و مدیریت آنها میبیند. هدف از این جستار با رویکرد تحلیلی ـ تطبیقی بازخوانی عمقیتر آثار ادبی ـ عرفانی بوبن و شناخت بهتر جهانبینی او در تطبیق با فلسفۀ اشراقی سهروردی است. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که کریستین بوبن با نوعی خودآگاهیِ اشراقی و با نگاهی بوطیقایی ـ عرفانی، اسطورۀ آفرینش را در تداوم همیشگی با وجه خدا و یا به عبارت ما، مصداق بارز کل یومٍ هُو فی شَأن میبیند. در آثار وی این اسطوره، زایشی زنجیروار و جاویدان از هستی را در ارتباط نزدیک با ابدیتی نورانی ترسیم میکند. بوبن همانند سهروردی نور را مبنای وجود و عامل تداوم آن میبیند، که از نظر ما نوعی نگاه شِبه اشراقی است.