بررسی تغییرات دمای سطحی زمین با استفاده ازمدل کین و شاخص های سیمای سرزمین (مطالعه موردی: شهر قزوین)

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 دانشجوی دکتری تخصصی رشته سنجش از دور و سیستم¬های اطلاعات جغرافیایی دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی رشته سنجش از دور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحدعلوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)

4 استاد گروه مهندسی نقشه برداری، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: دمای سطحی زمین [1] یکی از پارامترهای مهم مربوط به انرژی سطحی و تعادل آب وهوایی در مقیاس محلی و جهانی است. جزایر حرارتی شهری درنتیجه فاکتورهای مختلفی بوجود می­آید که ویژگی های دمایی مواد پوشاننده سطح زمین یکی از مهمترین عوامل هستند. هدف یافتن ارتباط بین دمای سطحی و پوشش اراضی است. روش بررسی: با استفاده از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‏ لندست 5 و سنجنده TM برای سه دوره زمانی 1989، 1999 و 2009 دمای سطحی زمین در محدوده شهر قزوین با استفاده ازمدلQin2001  محاسبه شد؛ پس از نرمال­سازی دما بر اساس میانگین و انحراف معیار در 4 طبقه دمایی پهنه بندی گردید و پوشش اراضی در سه دوره زمانی 3 طبقه اراضی شهری، کشاورزی و بایر استخراج شد. یافته­ها: با توجه به تغییرات روزانه و فصلی برآورد میزان دمای سطحی متفاوت است برای این منظور از نرمال­سازی دما استفاده شد. میزان همبستگی بین دمای سطحی و دمای هوا در 77/0 می­باشد. به منظور کمی سازی رابطه بین تغییرات دمای و پوشش اراضی از سنجه‏های سیمای سرزمین شامل تعداد لکه، تراکم لکه، مساحت و نسبت محیط به مساحت استفاده شد که گویای تغییرات دمای سطح زمین با پوشش اراضی است. بحث و نتیجه گیری: بیشترین دمای سطحی برای کاربری شهرک صنعتی در حومه و داخل شهر قزوین با بیشترین میزان تعدادلکه و تراکم لکه برآورد شد و فضای سبز و اراضی کشاورزی کمترین میزان دما  را دارد . اراضی بایر به دلیل عدم پوشش گیاهی مناسب و همچنین کاهش تبخیر و تعرق سطحی دارای دمایی بالایی است. 5- Land Surface Temprature