تزاحم در اجرای حق‏‌های بشری؛ چالشها و راهکارها

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22054/qjpl.2019.36446.1964
چکیده

در دنیای کنونی، حقوق بشر به مثابه ارزش بنیادین جامعه بین‌المللی، جایگاهی رفیع یافته است و اجرای این حقوق، وجهه همت دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی واقع شده است. از سوی دیگر همة حق‌های بشری به منزلة مجموعه‌ای به هم پیوسته و غیرقابل تفکیک، لازم الرعایه شناخته شده‌اند. اما در مقام اجرا، گاهی پدیدة تزاحم حق‌ها خودنمایی کرده و به چالشی اساسی برای مجریان بدل می‌گردد. تزاحم، حاکی از وضعیتی است که با لزوم اجرای هم‌زمان چند حق روبرو هستیم درحالی که جمع میان آن‌ها ممکن نیست. تلاش در جهت یافتن راه‌هایی برای پیشگیری و یا رفع تزاحم، امری بسیار ضروری و حیاتی است. دست‌یابی به راهکاری مناسب برای دفع این چالش، مستلزم تبیین مفهوم حق‌ها و آشنایی با گونه‌های آن از جمله حق‌های مطلق و غیرقابل تعلیق است. تاکنون راهکارهای مختلفی برای مواجهه با این مشکل ارائه شده است. این مقاله ضمن توصیف و تحلیل راه‌کارهای عرضه شده، رهیافتی را ارائه و تبیین نموده که به جای توصیة راه‌حلی واحد، مقتضی و بلکه لازم است در پرونده‏های مختلف با توجه به اوضاع و احوال هر مورد نسبت به اتخاذ راه‏حل مناسب و یا ترکیب چند راهکار با یکدیگر به منظور دستیابی به بهترین راه‏حل اقدام نمود.