حفاظت از تنوع زیستی ماهیان بومزاد ایران به صورت اثر طبیعی ملی (مکان پیشنهادی: چشمه قدمگاه استان فارس)
نویسندگان
1 دکتری شیلات، موزه طبیعت، موسسه تحقیقاتی تکامل و تنوع زیستی لایبنیز، برلین، آلمان.
2 دکتری محیط زیست، معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه شیلات، دانشکده علوم، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران. *(مسوول مکاتبات)
4 دکتری تنوع زیستی، گروه محیط زیست، دانشكده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: تاکنون حدود 40 اثر طبیعی ملی از 20 استان مختلف در ایران به ثبت رسیده است. با نگاه اجمالی به فهرست آثار میتوان اینگونه استنباط نمود که برای انتخاب این آثار، آبزیان به ویژه ماهیان چندان مورد توجه قرار نگرفتهاند زیرا تنها یک اثرمرتبط با ماهیان در این فهرست وجود دارد. این در حالی است که ایران تنوع بسیار بالایی از ماهیان آب شیرین دارد که تعداد قابل توجهی از آنها بومزاد کشور هستند. هدف از انجام این مطالعه انتخاب و معرفی چشمه قدمگاه به عنوان اولین اثر طبیعی ملی استان فارس به جهت حفاظت از تنوع زیستی منحصربفرد آن است. روش بررسی : در دی ماه سال 1400 فون ماهیان چشمه قدمگاه و کاناهای خروجی آن با استفاده از دستگاه الکتروفیشر نمونهبرداری به عمل آمد. نمونه ها پس از شناسایی با استفاده ازکلید شناسای معتبر، عکاسی و سپس در محل صید رها شدند. تعدادی اندکی نمونه نیز به جهت بررسی دقیقتر به آزمایشگاه منتقل گردید. یافتهها: با توجه به نتایج بدست آمده، چشمه قدمگاه میزبان پنج خانواده، هشت جنس و 10 گونه ماهی بود که از این بین، نه گونه بومزاد و یک گونه بومی است. به نظر میرسد این چشمه تنها نقطهای از کشور ایران است که در این مساحت بسیار اندک (کمتر از 500 متر مربع) میزبان این تعداد از گونه بومزاد میباشد. به بیان دیگر، این چشمه به تنهایی تعداد گونه بومزاد بیشتری از 14 حوضه آبریز ایران دارد. بحث و نتیجه گیری: چشمه قدمگاه، پدیدهای کوچک، کم نظیر، استثنائی، غیرمتعارف و غیرقابل جایگزین است که دارای ارزش حفاظتی، علمی و طبیعی میباشد، بنابراین پیشنهاد می شود به عنوان اثر طبیعی ملی درنظر گرفته شود.
