بررسی غلظت کاتیون ها و آنیون های موجود در ذرات PM2.5 در هوای آزاد منطقه دوازده شهر تهران

نویسندگان

1

2

3

4 دانشگاه علوم پزشکی بابل

5 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.18869/acadpub.ismj.20.1.18
چکیده

زمینه : در چند دهه اخیر کیفیت هوای شهرها به یکی از مهم ترین نگرانی ها تبدیل شده است، بخصوص شواهد و دلایل مستحکمی دال بر اثرات بهداشتی ذرات معلق بر جوامع شهری وجود دارد. علاوه بر غلظت ذرات معلق ، بخش یونی ذرات معلق نیز از اهمیت خاصی برخوردار است ، به طوری که برخی از مطالعات یون هایی مثل سولفات را عامل افزایش بیماری های تنفسی می دانند. لذا هدف این مطالعه، بررسی غلظت ذرات PM 2.5 و اجزای یونی آنها شامل آنیون ها و کاتیون های اصلی در منطقه 12 شهر تهران، بهار 1392 می باشد. مواد و روش ها : این مطالعه توصیفی- مقطعی در هوای محدوده منطقه دوازده تهران انجام گرفت. غلظت PM 2.5 با نمونه برداری توسط frmOMNI TM Ambient Air Sampler با فیلتر PTFE با قطر 47 میلی متر و از طریق وزن سنجی محاسبه گردید. غلظت آنیون ها و کاتیون های مرتبط با ذرات PM 2.5 پس از آماده سازی نمونه های جمع آوری شده و از طریق تزریق به دستگاه یون کروماتوگرافی ( IC ) مدل متروهم ( Metrohm ) 850 قرائت گردید. ماتریکس همبستگی بین آنیون ها و کاتیون ها محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزارهای Excel ، SPSS ویرایش 18 و آزمون آماری One-Way ANOVA انجام شد. یافته ها : میانگین غلظت روزانه ذرات PM 2.5 در طول مطالعه 19/41 میکروگرم برمترمکعب بود. آزمون One-Way ANOVA غلظت PM 2.5 در روزهای مختلف هفته اختلاف معنی داری را در سطح 05/0 نشان داد. مقادیر غلظت برای سدیم ، پتاسیم، آمونیوم، کلسیم، منیزیم، سولفات، نیترات، کلرور به ترتیب برابر 28/0، 06/0، 49/0، 87/0، 63/0، 56/3، 43/1 و 71/0 میکروگرم بر متر مکعب به دست آمد و برای فلوئور و نیتریت نیز مقداری تشخیص داده نشد. تعادل بین آنیون ها و کاتیون ها محاسبه شد و ضریب همبستگی ( R 2 ) بین آنیون ها و کاتیون ها 972/0 بدست آمد. نتیجه گیری: میانگین غلظت ذرات PM 2.5 بالاتر از استانداردهای هوای ایران و WHO (25 میکروگرم بر مترمکعب) و EPA (35 میکروگرم بر مترمکعب) بود. در مطالعه ای نیز آزمون One-Way ANOVA بین غلظت ذرات در روزهای مختلف هفته نتایج مشابهی را نشان داد. سولفات و نیترات و بعد از آن کلسیم بیشترین غلظت ها را به خود اختصاص دادند . همبستگی بالایی بین آنیون ها و کاتیون ها مشاهده شد. ماتریکس همبستگی بین آنیون ها و کاتیون ها نشان داد که ترکیبات محتمل موجود در ذرات PM 2.5 می تواند 2 SO 4 ( NH4 )، CaSO 4 ، CaCl 2 ، KCl ، K 2 SO 4 ، NaCl و 2 ( NO 3 ) Ca باشد.