واکاوی مفهوم مکان‌سازی بیوفیلیک: مروری نظام مند با تکنیک فراروش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، ،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 استاد، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

4 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: باتوجه‌به کمبود پژوهش‌های علمی در حوزه مکان‌سازی مبتنی بر طبیعت و البته ضرورت ترکیب این دو حوزه برای ارتقای سطح مکان‌سازی فضاهای عمومی شهر نیاز به روش‌های علمی نوینی است که بتوان آنها را مورد بررسی و نقد قرار داد و پس از آن  بهترین نتیجه را از ترکیب این حوزه‌ها در مطالعات جدید مورداستفاده قرارداد، بنابراین هدف از این پژوهش بررسی روش‌شناسی فرایند عملیاتی‌کردن مکان‌سازی بیوفیلیک می‌باشد که بتوان در آینده نیز از این مفهوم برای رفع چالش‌های زیست‌محیطی به استفاده کرد. روش‌بررسی: ‌‌پژوهش حاضر به لحاظ هدف كاربردي و از نظر ماهيت، کمی با رویکرد فراروش است و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت كتابخانه‌اي بوده و جستجوی مقالات در بازه زمانی 2019- 2024، یعنی پنج سال اخیر صورت گرفته و تعداد 19 مقاله انتخاب و  مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: ترکیب مفهوم مکان‌سازی و  بیوفیلیک، می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد نوین طراحی شهری قرار گیرد که از عناصر طبیعی و ارتباط انسان با طبیعت الهام می‌گیرد و  می‌تواند اثرات قابل‌توجهی بر کیفیت حوزه‌های روان‌شناختی افراد داشته باشد. کنار هم قرارگرفتن استراتژی‌های تحقیقاتی بر تنوع و غنای روش‌شناختی موجود در مجموعه ادبیات مورد بررسی بیشتر تأکید می‌کند و این مشاهدات بر اهمیت درنظرگرفتن و ارزیابی تفاوت‌های روش‌شناختی و پیامدهای انتخاب استراتژی‌های تحقیقاتی مختلف در این زمینه تأکید می‌کند. بحث و نتیجه‌گیری: باید در نظر داشت که ناهمگونی در طراحی مطالعه و انتخاب نادرست روش‌شناسی در بین برخی از مطالعات مشاهده شد. از سویی دیگر مطالعات نشان داده‌اند حضور عناصر طبیعی و بومی در فضاهای شهری، مانند درختان، گیاهان، آب و مناظر سبز، می‌تواند به کاهش استرس، اضطراب، بهبود خلق‌وخو، افزایش کیفیت محیط، رونق گردشگری و اقتصاد و موارد بسیار زیادی که چالش‌های امروزه زندگی شهری هستند کمک کند.