فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمينه و هدف: از مهم­ترین مزایای درختان در اکوسیستم­های جنگلی مقدار زی­توده و توان ترسیب کربن خاک است. این پژوهش در جنگل­های زاگرس شمالی (واقع در آرمرده) با هدف تعیین برآورد زی­توده روی زمینی، زی­توده زیرزمینی و ترسیب کربن خاک با استفاده از معادلات زیست­سنجی در 3 تیپ مازودار- ویول ( Q.infectoria- Q.libani )، ویول خالص (Pure Q . libani ) و ویول- برودار- مازودار ( Q.libani- Q.brantii- Q.infectoria ) انجام شد. روش بررسی : از قطعه نمونه­های 400 مترمربعی جهت برداشت ویژگی­های جنگل­شناسی در هر تیپ جنگلی استفاده شد. تعداد 5 نمونه خاک مرکب از عمق 0- 10 سانتی­متری نیز به صورت تصادفی جهت اندازه­گیری ویژگی­های خاک برداشت شد. مقادیر زی­توده روی ­زمینی، زی­توده زیرزمینی و ترسیب کربن خاک با استفاده از معادلات زیست­سنجی به عنوان یک روش غیرمستقیم (غیر مخرب) محاسبه گردید. آزمون تجزیه واریانس برای بررسی ویژگی­های خاک و آزمون توکی جهت مقایسه میانگین­ها و تفاوت مقدار زی­توده و ترسیب کربن خاک بین تیپ­های مختلف جنگلی مورد استفاده قرار گرفت. يافته ­ها: نتایج نشان داد که مقدار زی­توده روی ­زمینی در تیپ مازودار- ویول 35/7595 کیلوگرم در هکتار، در تیپ ویول خالص 42/9439 کیلوگرم در هکتار و در تیپ ویول- برودار- مازودار 63/12998 کیلوگرم در هکتار بود. همچنین مقدار زی­توده زیرزمینی در تیپ­های مازودار- ویول، ویول خالص و ویول- برودار- مازودار به ترتیب 30/1139، 91/1415 و 79/1949 کیلوگرم در هکتار بود. مقدار زی­توده کل در تیپ­های مورد بررسی متفاوت بود، به طوری که در تیپ آمیخته ویول- برودار- مازودار بیشترین (43/14948 کیلوگرم در هکتار) و در تیپ مازودار- ویول کمترین (66/8734 کیلوگرم در هکتار) مقدار را نشان داد. در نهایت مقدار ترسیب کربن خاک در تیپ ویول خالص با 32/131 تن در هکتار به طور معنی­داری بیشتر از سایر تیپ­ها بود. مقدار ترسیب کربن خاک در تیپ­های ویول- برودار- مازودار و مازودار- ویول به ترتیب 34/110 و 37/100 تن در هکتار بود. بحث و نتيجه ­گيری : به طور کلی نتایج این پژوهش نشان­دهنده متفاوت بودن مقدار زی­توده و ترسیب کربن خاک در تیپ­های مختلف است. مدیریت صحیح جنگل­های بلوط به منظور کاهش انتشار گازهای گلخانه­ای و پدیده تغییر اقلیم دارای اهمیت بسزایی است. در نهایت می­توان با توجه به اهمیت موضوع تجارت کربن از این موضوع در راستای احیاء و نگهداری پایدار این اکوسیستم­های طبیعی بهره­مند شد.