پدیدارشناسی قهرمان، در حمزهنامه
نویسندگان
1 استاد یار دانشگاه ادیان و مذاهب قم
2 دانشجوی دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب قم
doi
10.30495/mmlq.2022.695624چکیده
اسطوره، زبانی برای بیان احساسات و خواستهای جمعی هر ملتی است که از الگوهای واحد و مشترکی پیروی میکنند. حمزهنامه، یکی از اسطورههای ایرانی ـ اسلامی است که در قالب متنی ادبی ارائه شده تا خواستههای درونی جامعة اسلامی را با بهرهگیری از فرهنگ ایرانی با زبانی نمادین بیان نماید. در این متن ادبی، کهنالگوی قهرمان که ریشه در روان انسانی دارد، در قالب شخصیت تاریخی حمزهابنعبدالمطلب تجلی یافته است تا حقایق پنهان در روان جامعه را به زبان بیاورد. پژوهش حاضر به منظور یافتن عوامل و نیازهای جامعة اسلامی قرن هشتم، تلاش دارد تا با بهرهگیری از مبانی روانشناسی و جامعهشناسی عصر حاضر و دیدگاههای اسطورهپژوهانی همچون میرچا الیاده و جوزفکمبل، با رویکردی تاریخی ـ تطبیقی، این متن ادبی را بازخوانی، تحلیل و به گونهای پدیدارشناسی نماید. حاصل چنین پژوهشی، رسیدن به این حقیقت است که به دلیل تنوع فرهنگی، ملی و اقلیمی جامعة اسلامی آن دوره، تهدید انسجام درونی جامعه بسیار زیاد است؛ ضمیر ناخودآگاه جامعه اسلامی ـ ایرانی برای حل این مشکل، لباسهای فاخر فرهنگ ایرانی را بر تن قهرمانی سامینژاد با خُلق و خُوی اسلامی میکند تا بقای خود را تضمین نماید.
