بکارگیری چارچوب DANP برای شناسایی اثرات رشد شهری بر پارک های ملی (مطالعه موردی؛ پارک ملی بمو - شهر شیراز - استان فارس)
نویسندگان
1 استادیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد اقلیمشناسی، گروه آموزشی جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجويي دکتری، گروه تخصصي محیط زیست، دانشكده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: امروزه تغییرات در پوشش و کاربری زمین به دلیل فعالیتهای انسانی باعث تخریب و ایجاد مشکلات جدی در محیطزیست گرديده است. عدم مکانگزینی صحیح جهت رشد فیزیکی آتی شهرها، تغییرات جبران ناپذیری در مقیاسهای مختلف بر سیستم زمین از جمله مناطق تحت حفاظت بوجود آورده است و هدف از آن دستیابی به راهکارهای مناسب جهت کاهش معضلات موجود در حریم و داخل محدوده پارک ملی بمو میباشد. روش بررسی: این پژوهش کاربردی بوده و به حل یک مساله در دنیای واقعی میپردازد. گردآوری اطلاعات در حیطه پژوهشی پیمایشی و جامعه آماری تدوین شده با نظر صاحبنظران و متخصصان در حوزه محیطزیست و با روش نمونهگیری هدفمند میباشد، که نسبت به رتبهبندی و اهمیت متغیرها در 4 محیط فیزیکی/شیمیایی- بیولوژیکی- اجتماعی/فرهنگی و محیط اقتصادی اقدام گردیده است. یافتهها: ابتدا حدود پارک ملی بمو و فاصله 5 کیلومتری خارج از آن با کمک سامانه Google Earth Engine مرز بندی و نقشه آن تهیه گردید. سپس با شناسایی معیارها و زیر معیارها در 4 محیط، با استفاده از روش دلفی رتبهبندی شاخصها تعیین و با کمک مدل DANP (ANP-DEMATEL) عوامل تاثیرگذار و تاثیر پذیر در منطقه مشخص گردید. بحث و نتیجهگیری: با رتبهبندی معیارها، محیط اقتصادی رتبه اول و در زیر معیارها توسعه کشاورزی و باغداری با وزن 071/0، تغییر کاربری و تصرف غیر مجاز با وزن 069/0، گردشگری و تفرج با وزن 068/0 و افزایش ساخت و ساز با وزن 067/0 در رتبه 4 قرار گرفته است.