فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمينه و هدف: يكي از عمده­ترين مسائل ترافیکی عضر حاضر، ايمنی و آلایندگی خودروها است. در نتیجه، طراحی و استقرار سیستم کنترل­ دوره­ای خودروها در حوزه ایمنی و محیط زیست، تحت عنوان معاینه فنی خودرو، جايگاهی ویژه در قوانين ترافيكي كشورهاي مختلف یافته است. این سیستم، در بر گیرنده مجموعه­اي از قوانين، آزمون­ها و روش­هاي اجرايي استاندارد براي هر آزمون است. از آن­جایی که منابع متحرک، یکی از مهمترین عوامل آلودگی هوا در کلانشهرها به­شمار می­روند، این پژوهش به بررسی تأثیر انجام معاینه فنی خودروها بر کیفیت هوای کلانشهر تهران پرداخته است. روش بررسي: در این پژوهش، داده­ها و اطلاعات آزمون خودروهای سبک در مراکز معاینه فنی کلانشهر تهران طی سال­های 93- 1389 مورد بررسی قرار داده شد و مقایسه­ای بین آمار مراجعات به مراکز معاینه فنی خودرو و میزان اثربخشی آن بر کیفیت هوا و  آلودگی هوای کلانشهر تهران، با استناد به داده­های شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران به عمل آمد. يافته‌ها و نتایج: نتایج این پژوهش نشان می­دهد که در بازه زمانی 93-1389، به­طور متوسط 41/13 درصد مردودی خودوها در آزمون معاینه فنی، ناشی از شدت آلایندگی گازهای خروجی از اگزوز بوده است. از سوی دیگر، افزایش دوره معافیت قانونی خودروهای غیرمشمول (نو) از 2 به 5 سال، میزان مراجعات به مراکز معاینه فنی خودرو را 32 درصد کاهش داده است. برطبق بررسی­های آماری، انجام معاینه فنی در کمتر از 2 سال، متناسب با عمر مفید کاتالیست بوده و در نتیجه، با کاهش مقدار گازهای خروجی از اگزوز خودروها، بر بهبود کیفیت هوای شهر تأثیر فزاینده­ای دارد.