ارائه مدل مدیریتی و اولویت بندی شاخص های اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی فضای سبز شهر تهران

نویسندگان

1 استاد دانشکده مکانیک، دانشگاه صنعتي شريف، تهران، ايران

2 دانشیار گروه مهندسی انرژی و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه مهندسی فضای سبز دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشجوی دکتر مدیریت محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار، گروه مکانیزاسیون کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

doi
10.30495/jest.2022.58650.5285
چکیده

زمینه و هدف: فضاهای سبز شهری، عناصری ضروری برای حفظ تعادل شهرها می‌باشند. بهره‌مندی حداکثری از کارکردهای این فضا که بیشترین تأثیر را بر کیفیت زندگی ساکنان شهری به دنبال داشته باشد، جز از راه شناخت ابعاد عملکردی آن مقدور نخواهد بود؛ بنابراین، با توجه به اهمیت اقلیم شهر تهران و جایگاه فضاهای سبز شهری در تعادل این اقلیم، در این تحقیق شاخص‌های مختلف زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی به‌منظور ارائه مدلی مدیریتی در رابطه با فضای سبز شهر تهران، مورد ارزیابی قرار گرفت.روش بررسی: بدین منظور پرسشنامه‌ای شامل دو بخش سؤالات بسته و بازطراحی شد. بخش مربوط به سؤالات بسته، با روش دلفی فازی از گروه منتخب خبرگان تحقیق (43 نفر) ارزیابی شد و درنهایت 148 شاخص برای ارزیابی فضای سبز شهر تهران تائید و 15 شاخص رد شد. در بخش باز پرسشنامه، تعدادی شاخص اصلی و فرعی مهم، استخراج و با نظرخواهی مجدد از 15 تن از ایشان، درنهایت به‌صورت مقایسه زوجی با روش ANP اولویت‌بندی گردید.یافته‌ها: شاخص‌های زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی به ترتیب دارای اولویت بالاتری در مدیریت فضای سبز شهر تهران هستند. همچنین به ترتیب کاهش هزینه‌های ساخت سیستم‌های هدایت سیلاب، کاهش انرژی مصرفی ساختمان، کاهش هزینه‌های مربوط به رفع آلودگی هوا و گردوغبار و تفریح و تفرج دارای اولویت بالاتری در میان شاخص‌های فرعی بودند.نتیجه‌گیری: با توجه به اقلیم شهر تهران و افزایش روزافزون جمعیت و مشکلات زیست‌محیطی ناشی از آن، بایستی در طراحی و تصمیم‌گیری پیرامون این فضاها به شاخص‌های اصلی زیست‌محیطی و فرعی اقتصادی توجه بیشتری شود.