رابطه شاخص سطح برگ و فاصله از جاده جنگلي در دامنه‏هاي خاکبرداري و خاکريزي

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‏شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
چکیده

زمينه و هدف: در اکولوژي جنگل از شاخص سطح برگ (LAI) به عنوان پارامتر بيان‌کننده واکنش تاج‌پوشش درختان نسبت به تغييرات محيط، استفاده مي­شود. هدف از اين پژوهش، بررسي مقدار LAI در حاشيه جاده­هاي درجه 3 جنگلي و مقايسه آن با مقدار LAI در درون جنگل­ به تفکيک دامنه­هاي خاکبرداري و خاکريزي در تيپ ممرز-راش در جنگل خيرود بود. روش بررسي: 16 خط‌نمونه به‌طول 100 متر (هشت خط­نمونه در هر دامنه) از حاشيه جاده تا درون جنگل تصادفي انتخاب و در طول هر خط­نمونه، 9 نقطه با فواصل مختلف از حاشيه جاده (صفر، پنج، 10، 15، 20، 30، 45، 60 و 100 متري) انتخاب و در اين فواصل، عکس‌برداري از تاج­پوشش با روش عکس­برداري نيم­کروي انجام شد. يافته­ها: بر اساس آزمون tجفتي، ميانگين مقدار LAI به‌دست آمده در دامنه خاکريزي (29/3) به طور معني­داري بيشتر از دامنه خاکبرداري (15/3) به­دست آمد (026/0 = p ). بر اساس آزمون توکي، مقدار LAI در هر دو دامنه خاکبرداري و خاکريزي در فواصل صفر و پنج متري، به طور معني­داري کمتر از فواصل 15 متري و بيشتر از 15 متر به­دست‌آمد (05/0 p <). براساس پارامترهاي ضريب تبيين، ضريب کارآيي Nash و Sutcliffe’s، خطاي اريبي ميانگين و درصد خطاي ميانگين نرمال‌شده، بهترين رابطه­ي برازش داده شده بين LAI و فاصله از جاده در هر دو دامنه به صورت لگاريتمي دوطرفه حاصل شد. بحث و نتيجه­گيري: گذشت 26 سال از ساخت جاده، عرض بستر کم، تردد کم و هماهنگ بودن ساخت جاده­هاي خيرود با طبيعت و توپوگرافي سبب شده است که اثر منفي جاده بر LAI تا حداکثر 10 متري از عمق جنگل مشاهده شود.