آشکارسازی الگوی مکانی تیپ‏های مختلف جنگل‏های هیرکانی (مطالعه موردی: جنگل‏های ناو اسالم گیلان)

نویسندگان

1 استادیار گروه جنگلداري، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 دانشیار، بخش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشجوی دکتری جنگلداري، دانشکده کشاورزی و منابع طبيعي دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: الگوی مکانی یکی از ویژگی­های کلیدی اکوسیستم­های جنگلی است که به همراه ترکیب و ساختار، عملکرد و خود تنظیمی جنگل را کنترل می­کند. در این تحقیق الگوی مکانی درختان موجود در تیپ­های راش ( Fagus )، راش- ممرز ( Fagus - Carpinus ) و راش- افرا ( Fagus -Acer) با استفاده از شاخص­های کلارک و اوانز، زاویه یکنواخت و تابع همبستگی جفتی در جنگل­های ناو اسالم گیلان بررسی شد. روش بررسی: به منظور انجام این تحقیق 3 قطعه نمونه یک هکتاری در هر یک از تیپ­های مذکور جنگلی ناو اسالم گیلان که از لحاظ شرایط محیطی همگن بودند، آماربرداری شدند و با استفاده از نرم افزار Crancod (ver 1.3) شاخص­های مورد نظر محاسبه شدند. یافته­ها: نتایج حاصل از شاخص­های کلارک و اوانز و زاویه یکنواخت، نشان­دهنده الگوی مکانی تصادفی برای درختان سه تیپ مورد بررسی بود. همچنین نتایج تابع همبستگی جفتی نشان داد که در تیپ راش جفت درختاني که فاصله بين آنها کمتر از سه متر است، از حالت مورد انتظار در توزيع تصادفي بيشتر بوده و بيان­کننده­ي الگوي کپه­اي درختان مي­باشد. اما این مقدار برای تیپ راش- ممرز پنج متر و برای تیپ راش- افرا برابر با هشت متر می­باشد. بحث و نتیجه­گیری: شاخص­های به کار رفته در این تحقیق ابزار بسیار مفیدی جهت تحلیل الگوی مکانی تیپ­های مختلف و همچنین ویژگی­های بوم­شناختی گونه­ های درختی هستند.