فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: مجتمع پتروشیمی تبریز در زمینی به مساحت 391 هکتار ارتفاع 1362 متر از سطح دریا در جنوب غربی تبریز، مجاور پالایش گاه تبریز واقع‌شده است که در زمینه تولید مواد پلیمری و شیمیایی فعالیت می‌کند و محصولات اصلی آن عبارتند از پلی‌اتیلن، پلی استایرن و ABS. مطالعه‌ی حاضر با توجه به حساسیت‌های محیط زیستی منطقه تبریز باهدف حذف، کاهش و کنترل خطرهای محیط زیستی موجود با استفاده از دو روش EFMEA و JSA صورت گرفته است. روش بررسی: بدین منظور ابتدا توسط روش EFMEA پس‌ازآن محدوده‌ی مطالعاتی، شناسایی و اندازه‌گیری پارامترهای محیطی منابع مولد خطرهای محیط زیستی انجام شد و جهت تعیین رتبه‌ی خطرهای سطح زیاد با بهره‌مندی از رویکردهای تصمیم‌گیری چند شاخصه از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP استفاده گردید. درنهایت به رتبه‌بندی خطرها پرداخته شد. دومین روش ارزیابی خطر استفاده‌شده در این مطالعه روش JSA می‌باشد. در این روش ابتدا واحدهای کارخانه توسط نرم‌افزار شبیه‌سازی شد و شغل‌ها مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: با استفاده از روش EFMEA 61 جنبه‌ی محیط زیستی مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت. پس از محاسبه RPN که حاصل‌ضرب احتمال، شدت و گستره می‌باشد و دسته‌بندی سطوح خطر 19 خطر زیست‌محیطی با عدد اولویت بالاتر از 50 که در محدوده‌ی سطح خطر بالا بود مشخص گردید. نتایج حاکی از آن است که خطرهای بهره‌برداری کمپرسور و Shut Down واحد به ترتیب بیشترین و کمترین رتبه خطر را داشته است. درروش JSA 4 شغل مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت که 21 مورد در درجه غیرقابل‌قبول قرار داشتند. در هر شغل شدت حادثه، احتمال وقوع خطر و میزان مواجه مورد ارزیابی و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بحث و نتیجه‌گیری: در انتهای هر دو روش با توجه به ماهیت خطرهای زیست‌محیطی برنامه‌ها و راهکارهای لازم جهت کنترل و کاهش خطرهای محیط زیستی شناسایی‌شده ارایه گردید. مهم‌ترین اقدامات اساسی عبارتند از: پیشگیری از ریزش و پخش مواد روغنی و سوختی و انتقال مواد ریخته شده به واحد تصفیه، حفاظ‌ها و وسايل حفاظت فردي پيشنهاد شد که باید تهيه شود و پیمانکار ناظر ملزم به تهیه و نظارت بر استفاده آن گردد.