کارکردهای حسن‌نیت در حقوق عمومی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2022.345271.3121
چکیده

حسن‌نیت در حقوق عمومی دارای پنج کارکرد تکلیفی، توجیهی، تفسیری، تحدیدی و حمایتی است. مصادیق کاربست حسن‌نیت را می‏توان در عملکرد حاکمیت یا شهروندان و نیز در حوزه‏های حقوق اساسی، حقوق اداری و حقوق بشر به تفکیک پی گرفت. حسن‌نیت در عملکرد حاکمیت دارای سه کارکرد تکلیفی، توجیهی و تفسیری است؛ اما در عملکرد شهروندان دارای دو کارکرد تحدیدی و حمایتی است که برای هر کدام مصادیقی از قوانین و رویة قضایی در نظام‏های حقوقی مختلف قابل ذکر است. یافته‏های مذکور در راستای مسئلة اصلی این پژوهش قابل ارزیابی است که به‌دنبال تمایزبخشی میان کارکردهای گوناگون حسن‌نیت در حوزة حقوق عمومی و پاسخگویی به این پرسش است که چه کارکردها و کاربردهایی را برای این مفهوم در حقوق عمومی می‏توان برشمرد؟ اگرچه برای استنباط کارکردهای مذکور در حقوق عمومی، می‏توان به بعضی قوانین و رویه‏های قضایی موجود اشاره کرد، این امکان وجود دارد که با توجه بیشتر به مفهوم حسن‌نیت در قالب یکی از اصول کلی حقوقی، استناد به آن در رویة قضایی و دکترین حقوقی گسترش یابد و بدین‌ترتیب بتوان جامعه‏ای دموکراتیک مبتنی بر اعتماد و صداقت تشکیل داد و آن را حقی برای شهروندان تلقی کرد.