اثر کود زيستي میکوریزا بر رشد و برخي گليکوزيدهاي گياه استويا (Stevia rebaudiana Bertoni) در کشت هيدروپونيک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار گروه گیاه‏پزشکی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: استفاده از مواد شيميايي در کشاورزي مانند کودهاي شيميايي، علف‌کش­ها و حشره‌کش­ها، در نهايت مسموم شدن آب و خاک را به همراه خواهند داشت و براي محيط زيست تهديدي جدي به­شمار مي­رود. هدف از اين تحقيق استفاده از بسترهاي کشت طبيعي و کود زيستي میکوریزا بود که مي تواند در کاهش آلودگي آب وخاک نقش مهمي ايفا کند و در عين حال، باعث افزايش درصد گليکوزيدهاي گياه استويا شود. روش بررسی: به‌منظور بررسي اثر قارچ میکوریزا بر روي ميزان برخي گليکوزيدهاي گياه استويا در شرابط کشت بدون خاک آزمايشي به­صورت فاکتوريل بر پايه بلوک‏هاي کامل تصادفي با 4 تکرار در سال زراعي 94-95 در دانشگاه محقق اردبيلي انجام شد. فاکتور اول شامل بسترهاي کشت شامل بيولان، ورمي کمپوست و خاک برگ در سه سطح و فاکتور دوم تلقيح با قارچ میکوریزا و تيمار شاهد در دو سطح بود. یافته‏ها: نتايج نشان داد بيشترين درصد استويوزيد با 12/576% مربوط به بستر کشت ورمي کمپوست تحت شرايط تلقيح با میکوریزا بود. همچنين بيشترين درصد رباديوزيد A (7/303%) و رباديوزيد C (5/388%) در بستر کشت خاک برگ، تحت شرايط تلقيح با میکوریزا مشاهده شد. وزن تر برگ و وزن خشک برگ تحت شرايط بسترهاي کشت مختلف و حضور و عدم حضور قارچ میکوریزا در سطح يک درصد معني‏دار شدند، که بيشترين وزن تر برگ (147/65 گرم در گياه) و بيشترين وزن خشک برگ(45/2 گرم در گياه) بستر کشت ورمي کمپوست و تحت شرايط تلقيح با میکوریزا به دست آمد. نتیجه گیری: اين تيمارها بدون كوچك‏ترين صدمات و مخاطرات محيطي و با حفظ پايداري و سلامت سيستم كشاورزي و محيط زيست مي­تواند نيازهاي غذايي گياه را تا حد زيادي بر طرف كند. بخصوص در مورد گياهان دارويي از جمله استويا، باعث توليد تركيب­هاي فعال سالم تر شده و از لحاظ بازار محصول هم مي تواند توجيه اقتصادي داشته باشد.