فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: سال­هاست که در کشور ایران حفظ محیط­زیست دریایی در حوزه حمل و نقل با توجه به هشدارهای بین­المللی و کنوانسیون­های مختلف جهانی پیگیری می­شود و خلا مطالعه­ای نظری درباره­ی رفتارهای سازگار با محیط­زیست از سوی افراد مرتبط با حمل و نقل دریایی محسوس است. عامل انسانی (کارشناسان، کارکنان، متخصصان بنادر و کشتی­رانی) در حفظ محیط­زیست دریایی نقش به­سزایی در رفتارهای سازگار با محیط­زیست دارد، زیرا اکثر آلودگی­های حمل و نقل دریایی از طریق رفتارهای سازگار با محیط­زیست (وجود نگرش­های مثبت، وجود هنجارهای زیست­محیطی در جامعه و کنترل­های رفتاری درک­شده) کارشناسان مرتبط با حمل و نقل دریایی قابل کنترل است. از این­رو، پژوهش حاضر با بهره­گیری از چارچوب نظری رفتار برنامه­ریزی­شده، قصد در کمی­سازی و تحلیل رفتارهای سازگار با محیط­زیست افراد مرتبط با حمل و نقل دریایی را دارد. روش بررسی: پرسشنامه‌ای به این منظور طراحی شده و تعداد 250 پرسشنامه میان کارشناسان، متخصصان و افراد مرتبط با حمل و نقل دریایی در آبان ماه سال 1394 توزیع شد. به­منظور سنجش و شکل­گیری رفتار زیست­محیطی با توجه به مدل رفتار برنامه­ریزی­شده مدل معادله ساختاری (SEM) و تحلیل واریانس به کار گرفته شد. یافته­ ها و نتایج: نتایج تحلیل (175 مشاهده معتبر) نشان می­دهند کارشناسان زن مرتبط با حمل و نقل دریایی نسبت به مردان نگرش‏ها، کنترل رفتاری و قصد رفتاری مثبت­تر و معنادارتری در مسئله حفظ محیط­زیست دریایی دارند. نتایج مدل معادله ساختاری نشان می­دهد، از لحاظ هنجاری و کنترل رفتاری، کارشناسان مرتبط با حمل و نقل دریایی نسبت به انجام رفتارهای زیست­محیطی اقدامات مثبتی انجام می­دهند، اما نگرش افراد نسبت به مسائل و مشکلات آلودگی­های زیست­محیطی اثرگذار ارزیابی نمی­شود. نتیجه­ گیری: اندک کاهش فشار در تبلیغات اجتماعی و هنجاری نسبت به حفظ محیط­زیست، باتوجه به نگرش­های شکل­نگرفته زیست‏محیطی زنگ خطری برای محیط­زیست دریایی است. بنابراین، برگزاری برنامه­های توجیهی، همایش­ها از سوی مسئولین مرتبط با محیط­زیست و حمل و نقل دریایی ازجمله سیاست­های کاربردی در تقویت عنصر نگرش افراد است.