ارتباط تیپهای هوای سبزوار با سامانههای همدیدی جو
نویسندگان
1 استادیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، قزوین، ایران
2 استادیار اقلیمشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران
3 استادیار، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
در پژوهش حاضر جهت شناسایی و تحلیل تیپهای هوای سبزوار، از دو پایگاه داده، یکی مربوط به مقادیر روزانه 11 متغیر اقلیمی شامل دمای خشک و تر، میانگین دمای روزانه، جهت و سرعت باد، حداکثر و حداقل دمای روزانه، رطوبت نسبی، بارش (میلیمتر)، ساعات آفتابی و فشار سطح ایستگاه در ساعت ۱۲ زولو طی دوره آماری 1/1/1977 تا ۳۰/ 1 ۱/ 2023 به مدت 47 سال و دیگری دادههای با تفکیک مکانی ۲.۵×۲.۵ درجه مربوط به مقادیر ارتفاع ژئوپتانسیل ( HGT )، دمای هوا ( Air )، نم ویژه ( Shum ) فشار تراز دریا ( SLP )، مؤلفههای مداری ( U ) و نصف النهاری ( V ) باد با مراجعه به تارنمای مرکز ملی پیشبینی محیطی و علوم جوی آمریکا ( NCEP/NCAR )، اخذ و اقدام به تهیه نقشههای همدیدی شد. پس از انجام تحلیل خوشه ای، چهار تیپ متمایز برای شهر سبزوار شناسایی شد. هرکدام از تیپهای شناساییشده در یک دوره زمانی خاصی دیده میشوند و هرکدام ویژگی خاص خود رادارند. بیشترین فراوانی برای تیپ گرم، خشک، بدون بارش و بادی و کمترین فراوانی مربوط به تیپ مرطوب و بارشمند است. از الگوهای گردشی تأثیرگذار در تراز میانی جو می توان به حضور پرفشار دینامیکی آزور و سیستمهای مانع تشکیلشده در شرق اروپا و در سطح زمین پرفشار حرارتی سیبری و کمفشارهای ایران مرکزی و جنوب خاورمیانه اشاره نمود.