الگوی تجمع عناصر زنوبیوتیک و ضروری در جایگاه‏های رویشی پر، پایش زیستی کوتاه‏مدت و بلندمدت با رویکرد سطوح تغذیه‏ای مختلف در مرغابی‏سانان زمستان‏گذران شمال ایران

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد آلودگی¬های محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: فعالیت­های انسانی موجب انتشار مقادیر زیادی از فلزات در محیط زیست و آلودگی اکوسیستم­ها و زنجیره­های غذایی تا سطح انسانی شده­است. همچنین آلودگی فلزات سنگین به یک مشکل مهم در دهه­های اخیر تبدیل شده ­است. این فلزات به­طور بالقوه­ای برای بیش­تر موجودات در سطوح مختلف مواجهه و جذب، مضر و خطرناک هستند. هدف از این مطالعه از یک سو، بررسی تجمع جیوه در شاهپر­های اولیه پروازی و پر­های ناحیه بیرونی دم بین مرغابی­سانان با رژیم غذایی متفاوت و از سوی دیگر بررسی سطوح مختلف برخی از عناصر زنوبیوتیک (جیوه، کادمیوم و سرب) و ضروری (آهن، مس، روی و نیکل) در قطعات مختلف پر­های بیرونی دم، شاهپر­های اولیه بال و پر­های سینه­ای در چهار گونه از مرغابی­سانان با جایگاه­های متفاوت در زنجیره غذایی است که شامل غاز خاکستری ( Anser anser )، خوتکا ( Anas crecca )، فیلوش ( Anas acuta ) و اردک سرسبز ( Anas platyrhynchos ) می­باشد. روش بررسی: در این مطالعه جیوه توسط دستگاه پیشرفته اندازه­گیری ترکیبات جیوه (AMA 254 Advanced Mercury Analyzer) و بقیه فلزات نیز توسط دستگاه پلاسمای جفت شده القایی / طیف­سنجی نشر نوری (ICP/OES) اندازه­گیری شدند. یافته­ ها: نتایج نشان داد که در میانگین غلظت جیوه و دیگر فلزات بین گونه­ها و قطعات مختلف شاهپر­های دم (001/0P<) و همچنین بین شاهپر­های اولیه پروازی (001/0P< برای اکثر شاهپر­ها) تفاوت معنی­دار آماری وجود دارد. بحث و نتیجه­ گیری: مقایسه بین قطعات مختلف شاهپر­های دم و شاهپر­های اولیه پروازی از لحاظ تجمع جیوه نشان داد که هر چهار گونه در کلاسه­بندی سطوح تغذیه­ای تفاوتی با هم ندارند. این نشان می­دهد که آن­ها در سطوح تغذیه­ای یکسانی قرار گرفتند.