اثر عصاره‌ های هیدروالکلی افسنطین Artemisia absinthium و شمعدانی Pelargonum graveolens بر شته سبز هلو Myzus persicae در راستای معرفی حشره کش سالم

نویسندگان

1 استاد مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 استادیار زیست شناسی، گروه زیست شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 باشگاه پژوھشگران جوان و نخبگان، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 دانشیار شیمی فیزیک، گروه شیمی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف : استفاده گسترده از آفت‏کش‏های مصنوعی برا‏ی کشاورزی، منجر به وجود باقی مانده آنها در رودخانه‏ها، دریاچه ها، دریاها و آب‏های زیر زمینی، خاک و حتی آب‏های آشامیدنی می‏شود، و خطر بالای سموم شیمیایی روی سلامت انسان و موجودات غیر هدف ثابت شده است. عصاره‏های گیاهی Pelargonum graveolens و Artemisia absinthiu m به علت ترکیبات استری و فنولی مشاهده شده برای فعالیت حشره‏کشی روی شته سبز هلو مورد بررسی قرار گرفت. شته سبز هلو (نام علمی: Myzus persicae ) (به انگلیسی: Green peach aphid) در ایران شته مزبور با حمله به برگ درختان هلو، سیب، گیلاس، زردآلو و نیز گیاهانی نظیر گوجه فرنگی، سیب‌زمینی و بادنجان سبب پیچیدگی، کاهش رشد، ریزش برگ‏ها و مرگ بافت‏های مختلف شده و خسارت بسیار شدیدی به بار می‌آورد. روش کار و بررسی : عصاره اسخراج شده‏ با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی- طیف سنج جرمی‏ مورد آنالیز قرار گرفت. ارزیابی اثر غلظت‏های مختلف عصاره‏های گیاهی (0 ، 10 ، 50 ، 100 ، 150 ، 200 ، 250 ، 300 ، 400 و 500 پی پی ام) بر روی شته سبز هلو با روش فرو بردن برگ انجام شد. یافته‏ ها: بیشترین درصد ترکیبات عصاره هیدروالکلی Artemisia absinthium (48/37%) 1,2-Benzenedicarboxylic acid، (47/13% ) 3,7-Di-tert-butyl-1-naphthol، (40/4%) Benzoic acid, ethyl ester، (06/3%) Cyclohexanol می‏باشد. بیشترین درصد ترکیبات برگ Pelargonum graveolens (62/22%Tetradecane (، (80/13%)‏ Dibutyl phthalateاست. نتایج نشان داد که تیمار Artemisia absinthium با LC 50 =218.43 میلی گرم بر لیتر بیشترین تاثیر را روی شته سبز هلو گذاشته است. بحث و نتیجه گیری : افزایش غلظت عصاره‏های گیاهی باعث افزایش مرگ و میر حشرات شد. به نظر می‏رسد که عصاره‏های گیاهی‏ Artemisia absinthium و Pelargonum graveolens بر آفت شته موثر واقع شده و می‏تواند جایگزین موثر و ارزان قیمتی برای سموم شیمیایی باشد.