مقایسه تاثیر توسعه پایدار بر انتشار دی اکسید کربن در کشورهای برخوردار از رانت منابع طبیعی و کشورهای صنعتی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری اقتصاد نفت و گاز، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: عمق یا توسعه مالی یکی از پیش شرط‌های رشد و توسعه اقتصادی کشور‌ها به شمار می‌رود. هدف مقاله حاضر بررسی مقایسه تاثیر توسعه پایدار بر انتشار دی اکسید کربن در کشورهای برخوردار از رانت منابع طبیعی و کشورهای صنعتی است. روش بررسی: برای این تحقیق، از مدل با رویکرد آستانه‏ای پانل (PSTR) بر اساس داده‌های سالانه کشورهای صنعتی ( G 8 ) شامل؛ فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا، ژاپن، ایالات متحده آمریکا و کانادا و کشورهای (OPEC) شامل؛ الجزایر، ایران، کویت، لیبی، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، اکوادور، آنگولا و ونزوئلا طی بازه 2023-2000 استفاده شد. یافته ها: نتایج برآورد قسمت غیرخطی مدل (رژیم دوم) برای کشورهای صنعتی نشان می‏دهد. به ازای یک واحد افزایش در توسعه پایدار، توسعه مالی، حجم تجارت، حجم نقدینگی، نیروی کار و سرمایه ثابت ناخالص به ترتیب؛ 19/0، 19/0، 13/0، 02/0، 27/0 و 07/0 واحد انتشار گاز گلخانه‌ای کاهش می‌یابد. برای کشورهای اوپک نیز به ازای یک واحد افزایش در توسعه پایدار، توسعه مالی، حجم تجارت، رانت منابع، حجم نقدینگی، نیروی کار و سرمایه ثابت ناخالص به ترتیب؛ 08/0، 07/0، 05/0، 18/0، 26/0، 05/0 و 03/0 واحد انتشار گاز گلخانه‌ای افزایش می‌یابد. منفی شدن متغیر‌های مطالعه در بخش غیرخطی در کشور‌های صنعتی نشان از تائید فرضیه منحنی کوزنتس در مدل می‌باشد. بحث و نتیجه گیری: طبق نتایج این مطالعه، توسعه پایدار، توسعه مالی، حجم تجارت، سرمایه ثابت ناخالص در مراحل اولیه توسعه باعث تخریب محیط‌زیست می‌شود و پس از رسیدن به حداکثر خود در ادامه نزولی می‌شود، به طوری که توسعه پایدار باعث بهبود محیط‌زیست می‌شود، درحالی که این اثر برای کشورهای نفتی، عکس می‌باشد. بنابراین کشورهای منتخب نفتی مانند کشورهایی پیشرفته بخشی از درآمد خود را صرف حفظ هرچه بیشتر محیط زیست نموده و یا در مسیر رشد خود از روش‌هایی استفاده کنند که آلودگی و تخریب کمتری به محیط زیست وارد نمایند. همچنین در این گروه کشورها به دلیل وفور منابع طبیعی و انرژی، قیمت انرژی پایین است که همین موضوع منجر به استفاده بیش از حد و نادرست از انرژی شده است.