تقابلهای دوگانه در رمان «موت صغیر» از حسن علوان در پرتوی نگاه عرفانی ایرانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد زبان و ادبیات عرب دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
تقابلهای دوگانه از دیرباز در عرفان مورد توجه بوده و ازجمله مواردی است که ساختارگرایان بدان توجه ویژهای دارند تا جاییکه بنیاد متن را بر اساس آن استوارکرده و با برجستهسازی آن به دنبال دریافت نظام واحد و در نهایت فهم متن برآمدهاند. تقابلهای دوگانه از محوریترین بنمایه در داستان موت صغیر است؛ لذا پژوهش حاضر به شیوة توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تقابلهای دوگانة داستان مذکور از علوان، با نگاهی متفاوت پرداخته است؛ این نگاه، از مضمون و عنوان داستان زندگینامة محیالدینعربی که دارای مضمونی عرفانی است، بهره جسته و این تقابل را از دیدگاه عرفای ایرانی بررسی کرده است تا بتوان به مقصدی واحد دست یافت و پی به ساختار تفکر نویسنده برد. عنوان داستان بر مرگی کوچک اشاره دارد، عشقی زمینی که دچار مرگی کوچک شده و انسانی زمینی را آسمانی و متصل به عشق حقیقی كرده است. جستار حاضر برآن است تا نظام فکری مبتنی بر تقابلهای دوتایی رادریابد و تفكر وحدت از کثرت عرفان را به تصویر بکشد و با بیان مبدأیی واحد به نام محبت، صلح را به جهان کنونی بازگرداند و مردم را ازجنگ برهاند؛ زیرا به عقیدهی نویسنده محبت موج اتصال میان آدمیان است.