نگاهی آینده‌نگر به ارتقای رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزش عالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه مدیریت آموزش عالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار مدیریت آموزشی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران.

4 استادیار پزشکی اجتماعی و طب پیشگیری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، ایران.

doi
https://doi.org/10.82494/jmfr.2025.1190095
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد ارتقای رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با نگاهی آینده‌نگرانه انجام گرفته است. هدف پژوهش، کاربردی و رویکرد آن کیفی است. مشارکت‌کنندگان در پژوهش را 17 نفر از صاحب‌نظران و خبرگان مطلع و مسلط بر موضوع پژوهش تشکیل دادند که برای انتخاب آنها از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع قضاوتی استفاده شد. همچنین چارچوب نظری تحقیق حاضر مدل‌های رهبری در نظام دانشگاهی از جمله مدل رهبری تبادلی، امنیت‌مدار، دعوت‌گرا، تیمی، اخلاقی و مواردی از این دست است که اساس معرفی ابعاد ارتقای رهبری و ویژگی‌های آن با یک دیدگاه آینده‌نگرانه در بخش تحلیل داده‌هاست. ابزار مورد استفاده مصاحبة نیمه ساختاریافته بود که روایی و پایایی آن از طریق ارزیابی لينکلن و گوبا (1994) و ضریب کاپای‌کوهن به تایید رسید. تحلیل داده‌ها به کمک سه فرآیند کدگذاری باز و محوری و انتخابی صورت گرفت. پس از تحلیل داده­های پژوهش نتایج نشان داد که ابعاد مؤثر در ارتقای رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با رویکردی آینده‌نگرانه عبارتند از: رهبری مبتنی بر مثبت‌گرایی، رهبری مبتنی بر فرهنگ مشارکتی، رهبری مبتنی بر معنویت و ارزش‌های اخلاقی، رهبری مبتنی بر شایستگی‌های عاطفی و اجتماعی، رهبری مبتنی بر تحول‌آفرینی و رهبری مبتنی بر اصالت و شرافت.