کاربرد اینترنت اشیاء در مدیریت محیط زیست

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تجارت الکترونیک، مهندسی فناوری اطلاعات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 كارشناس ارشد مهندسي محيط زيست، گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين، دانشگاه پيام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: اینترنتِ اشیاء مفهومی جدید در دنیای فناوری و ارتباطات است و به صورت خلاصه، فناوری مدرنی است که در آن برای هر موجودی (انسان، حیوان و یا اشیاء) قابلیت ارسال داده از طریق شبکه‌های ارتباطی فراهم می‌گردد و اشیای فیزیکی را با تکیه بر حسگرها، شبکه‌های ارتباطی و برنامه‌های اینترنتی به اشیای هوشمند تبدیل می‌کند. اینترنت اشیا به عنوان یک پارادایم فناورانه نوین، امکان اتصال و تبادل داده میان اشیای فیزیکی، انسان و سامانه‌های رایانه‌ای را در مقیاس وسیع فراهم کرده است. در سال‌های اخیر، این فناوری در پاسخ به چالش‌های محیط‌زیستی نظیر آلودگی هوا و آب، کمبود منابع آب و نیاز به کشاورزی پایدار، به شکل روزافزون مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مقاله، تبیین مفهومی اینترنت اشیا و مرور کاربردهای آن در پایش و مدیریت محیط زیست با تأکید بر حوزه‌هایی مانند کیفیت هوا، کیفیت آب، کشاورزی و شهر هوشمند است. در این مطالعه، با مرور مجموعه‌ای از منابع علمی منتخب، نمونه‌هایی از سامانه‌های مبتنی بر اینترنت اشیا شامل: شبکه‌های حسگر بی‌سیم ، سامانه‌های آبیاری هوشمند، شبکه برق هوشمند و پروژه‌های کشاورزی دقیق بررسی شده‌اند. روش بررسی: در این پژوهش، رویکرد کار مرور و جمع‌بندی مطالعات پیشین است. بدین منظور، ابتدا متون و مقالات مرتبط با اینترنت اشیا در حوزه‌های مختلف محیط زیست گردآوری شد. در گام بعد، این منابع بر اساس نوع کاربرد و فناوری‌های به‌کاررفته دسته‌بندی و نتایج آن‌ها مقایسه و تحلیل شد. یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد به‌کارگیری اینترنت اشیا می‌تواند به پایش بلادرنگ پارامترهای محیط‌زیستی، کاهش مصرف منابع (به‌ویژه آب و انرژی) و بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی در مقیاس محلی و شهری کمک کند، هرچند چالش‌هایی مانند امنیت داده‌ها، یکپارچگی استانداردها و مصرف انرژی تجهیزات همچنان پابرجاست. نتیجه گیری: نتیجه‌گیری کلی آن است که اینترنت اشیا، در صورت توجه به اصول اینترنت اشیای سبز و بهره‌گیری از فناوری‌هایی نظیر رایانش لبه‌ای و هوش مصنوعی، می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر در جهت تحقق مدیریت پایدار محیط زیست به کار گرفته شود.