بررسی رفتارهای پیشگیری کننده از پوکی استخوان در زنان شهر فسا: کاربردی از مدل اعتقاد بهداشتی و تئوری شناختی اجتماعی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
5
doi
10.7508/ismj.1395.01.005چکیده
زمینه : بررسی عوامل مؤثر بر اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از پوکی استخوان در زنان با استفاده از الگوهایی که عوامل مؤثر بر رفتار را شناسایی و تقویت می کنند ضروری می باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتارهای پیشگیری کننده از پوکی استخوان در زنان شهر فسا با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی و تئوری شناختی اجتماعی انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی 401 نفر از زنان 30 تا 50 سال تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر فسا انتخاب شدند . مقیاس مربوط به سازه های مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت، شدت، تهدید، منافع، موانع و خودکارامدی درک شده و راهنماهای عمل) و سازه های خودتنظیمی و حمایت اجتماعی از تئوری شناختی اجتماعی و همچنین پرسشنامه وضعیت عملکرد تغذیه ای و پیاده روی جهت پیشگیری از پوکی استخوان در زنان سنجیده شد . در نهایت اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS ویرایش 16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت . یافته ها: میانگین سنی زنان مورد مطالعه 2/6 ± 9/40 سال بود. متغیرهای حساسیت درک شده، انگیزش، حمایت اجتماعی و خودتنظیمی برای رفتار پیاده روی و متغیرهای حساسیت درک شده و خودتنظیمی برای رفتار تغذیه ای پیشگویی کننده بود. بین عملکرد پیاده روی و حساسیت درک شده (252/0= B و007/0= p )، انگیزش (235/0= B و 009/0= p )، حمایت اجتماعی (078/0= B و030/0= p ) و خودتنظیمی (105/0= B و007/0= p ) ارتباط معنی داری وجود داشت. در این بررسی بین عملکرد تغذیه ای و حساسیت درک شده (10/0= B و020/0= p )، و خودتنظیمی (131/0= B و050/0= p ) ارتباط معنی داری وجود داشت. متغیرهای مورد بررسی 1/29 درصد از واریانس رفتار پیاده روی و 2/20 درصد از واریانس رفتار تغذیه ای پیشگیری از پوکی استخوان را بیان نمودند. نتیجه گیری: مطالعه حاضرنشان داد که هرچه میزان حساسیت درک شده، انگیزش، خودتنظیمی افراد و همچنین حمایت اجتماعی از آنان بیشتر باشد، رفتارهای پیشگیری کننده بهتری از پوکی استخوان خواهند داشت. الگوی اعتقاد بهداشتی و تئوری شناختی اجتماعی می تواند به عنوان چارچوبی جهت طراحی و اجرای مداخلات آموزشی جهت پیشگیری از پوکی استخوان در زنان استفاده شود و به ارتقا وحفظ سلامت آنان کمک نماید.