پهنه‏ بندی مناطق مستعد کشاورزی و مرتع‏داری با استفاده از منطق فازی و FAHP،OWA و WLC (شهرستان فاروج)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت محیط زیست، گروه برنامه¬ریزی و مدیریت محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت محیط زیست، گروه برنامه¬ریزی و مدیریت محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: بهره‌برداری بهینه از منابع طبیعی و ساماندهی کاربری اراضی بر اساس توان اکولوژیکی آن، نقش مهمی در مدیریت و جلوگیری از تخریب محیط زیست در راستای توسعه پایدار دارد. به منظور ساماندهی بهتر اراضی و فعالیت­های زراعی به پهنه­بندی و تعیین تناسب اراضی برای فعالیت­های کشاورزی و مرتع­داری پرداخته شد تا ازاین طریق بتوان کمک شایانی به برنامه­ریزان جهت رسیدن به توسعه پایدار نمود. روش بررسی: در این تحقیق اقدام به پهنه‌بندی مناطق مستعد کشاورزی و ‌مرتع­داری شهرستان فاروج از استان خراسان شمالی شده است. برای دست‏یابی به این مهم، پارامترهای مهم در ارتباط با کشاورزی و مرتع­داری از قبیل طبقات ارتفاعی، شیب، جهت، فرسایش، اقلیم، خاک، گونه‌های گیاهی، بارندگی، فاصله از رودخانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای اولویت بندی پارامترهای دخیل از فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (چانگ) استفاده شد. یافته­ها: نقشه سازی و استاندارد سازی نقشه ها در محیط نرم افزار  ArcGIS و فازی نمودن لایه ها در محیط Terrset (نسخه جدید ایدریسی) با توابع مختلف انجام شد. که در نهایت با هم‌پوشانی لایه‌های فازی‏سازی شده‌ معیارها با دو روش ترکیب خطی وزنی و میانگین وزنی منظم، لایه نهایی مناطق مستعد کشاورزی و مرتع­داری در محدوده شهرستان فاروج تهیه شد. بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان دادند که در هر دو  روش  WLC و OWA  منطقه مورد نظر دارای هفت طبقه مدل کشاورزی و مرتع­داری دکتر مخدوم بوده است است که در آن طبقه­ی 1 بیش­ترین توان و طبقه­ی 7 کم­ترین توان را برای کاربری کشاورزی و مرتع­داری دارا است. در مجموع 26 درصد از کل مساحت منطقه مورد مطالعه توان بالایی (طبقه 1) برای کشاورزی و مرتع­داری دارد.