تأثیر آزادسازی تجاری بر شدت انتشار کربن: نقش سرمایهگذاری سبز و مقررات محیطزیستی در کشورهای در حال توسعه
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف : با گسترش تجارت بینالمللی، بررسی تأثیر آزادسازی تجاری بر شدت انتشار کربن در کشورهای در حال توسعه اهمیت ویژهای یافته است؛ زیرا این کشورها ضمن تلاش برای رشد اقتصادی، با چالشهای زیستمحیطی فزایندهای مواجهاند. در این میان، سرمایهگذاری سبز و مقررات زیستمحیطی میتوانند نقش کلیدی در کاهش اثرات منفی تجارت بر محیطزیست ایفا کنند. هدف این پژوهش، تحلیل تأثیر آزادسازی تجاری بر شدت انتشار کربن با در نظر گرفتن نقش تعدیلی سرمایهگذاری سبز و مقررات زیستمحیطی در کشورهای در حال توسعه است. روش بررسی : برای دستیابی به هدف پژوهش، از دادههای 20 کشور در حال توسعه طی دوره 2000 تا 2023 و روش اقتصادسنجی پنل پویا (GMM) استفاده شده است. دو مدل مجزا برای بررسی نقش سرمایهگذاری سبز و مقررات زیستمحیطی در ارتباط بین آزادسازی تجاری و انتشار کربن برآورد گردید. یافتهها : نتایج مدل اول نشان داد که آزادسازی تجاری تأثیر مثبت و معناداری بر افزایش شدت انتشار کربن دارد، در حالی که سرمایهگذاری سبز بهطور معناداری موجب کاهش آن میشود. اثر تعاملی آزادسازی تجاری و سرمایهگذاری سبز منفی و معنادار بود، به این معنا که سرمایهگذاری سبز میتواند اثرات منفی آزادسازی تجاری را کاهش دهد. در مدل دوم نیز، مقررات زیستمحیطی تأثیر مثبت و معناداری در کاهش انتشار کربن نشان دادند و اثر تعاملی آزادسازی تجاری و مقررات زیستمحیطی منفی و معنادار بود. بحث و نتیجهگیری : نتایج بیانگر آن است که آزادسازی تجاری در غیاب سیاستهای مکمل زیستمحیطی، میتواند منجر به افزایش آلودگی کربنی شود. با این حال، سرمایهگذاری سبز و تقویت مقررات زیستمحیطی قادرند اثرات منفی تجارت بر محیطزیست را تعدیل کرده و مسیر حرکت کشورهای در حال توسعه را به سوی توسعه پایدار هموار سازند.