اثر بخشی آموزش محیط زیست بر دانش، نگرش و رفتار زیست محیطی کارکنان بندر امام خمینی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد رشته آموزش محیط زیست، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30495/jest.2023.55871.5182
چکیده

زمینه و هدف : يکي از مهمترين راهکارهاي حفاظت و حمايت از محيط زيست و جلوگيري از تخريب و آلودگي آن، بهره­مندي از فعاليت­هاي آموزشي است، تا از اين طريق بتوان سطح دانش و بينش افراد را ارتقا بخشيد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش محیط زیست بر دانش، نگرش و رفتار زیست محیطی کارکنان بندر امام خمینی بود. روش بررسی : این پژوهش از لحاظ روش اجرا، جزء پژوهش های نیمه تجربی (آزمایشی) از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کارکنان بندر امام خمینی در سال 1401 به تعداد 362 نفر و نمونه آماری پژوهش نیز تعداد 50 نفر از افراد جامعه آماری که به روش  تصادفی ساده  انتخاب و با توجه به ماهیت پژوهش به روش جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایش (25 نفر) و گروه کنترل (25 نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه دانش زیست محیطی فرومن (2009)، با آلفای کرونباخ 75/0 ، پرسشنامه نگرش زیست محیطی دانلاپ و جانسون (2001) که آلفای کرونباخ برای مقیاس آیین نوین محیط ‌زیستی 62/0، برای شاخص رفتارهای محیط ‌زیستی 65/0 و برای مقیاس تعلق مکانی 88/0 به ‌دست آمد و پرسشنامه رفتار زیست محیطی کایرز (2003) با آلفای کرونباخ 86/0 استفاده شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ­ها : آموزش محیط­زیست بر دانش زیست­محیطی کارکنان بندرامام به طور معنی­داری تاثیر مثبت داشت (001/0= sig؛ 890/37= F). همچنین ، آموزش محیط زیست بر نگرش زیست محیطی کارکنان به طور معنی داری تاثیر مثبت دارد (006/0= sig؛ 328/26= F). در نهایت آموزش محیط زیست بر رفتار زیست محیطی کارکنان بندر امام به طور معنی داری تاثیر مثبت دارد (035/0= sig؛ 457/31= F). بحث و نتیجه گیری : این مطالعه نشان می دهد آموزش محیط زیست، افراد و اقشار مختلف را از پیامدهاي رفتاریشان در قبال محیط زیست آگاه می سازد و این آگاهی، منجر به تغییر رفتارهاي ضد محیط زیستی و حرکت به سوي همراهی و پشتیبانی از طبیعت می شود.