ارزیابی تغییرات کاربری اراضی در نواحی شهری (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشیار،گروه علوم و مهندسی محیط زيست، دانشكده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ايران

2 دانش آموخته گروه علوم و مهندسی محیط زيست، دانشكده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ايران

3 دانشیار گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 دانش آموخته گروه علوم و مهندسی محیط زيست، دانشكده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ايران

doi
چکیده

زمینه و هدف : کاربري اراضی می­تواند به عنوان مفهومی ترکیبی از نظر فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادي و اطلاعاتی از هر کشوري مورد توجه قرارگیرد. با توجه به این­که آگاهی از الگوهاي کاربري اراضی و تغییرات آن در طول زمان پیش نیازي براي استفاده مطلوب از سرمایه ملی است، از این­رو استخراج نقشه­هاي کاربري اراضی به عنوان مهم­ترین هدف در مدیریت مورد توجه قرار گیرند. در حال حاضر استفاده از فناوري سنجش از دور، بهترین وسیله در استخراج نقشه­هاي مربوط به کاربري­ها است. روش بررسی : در این پژوهش تغییرات کاربری اراضی منطقه کرمانشاه در یک دوره 25 ساله مورد ارزیابی قرار گرفت. در این پژوهش از تصاویر سال TM سال 1991 و OLI سال 2016 ماهواره لندست استفاده شده و براي تهیه­ی نقشه کاربري/پوشش اراضی از روش طبقه‏ بندي نظارت شده استفاده گردید، یافته­ ها: در نهایت پنج نوع کاربری در منطقه شناسایی شد. ارزیابی نشان داد که صحت کلی و ضریب کاپای نقشه طبقه­بندی شده TM به ترتیب 49/94 و 91/0 درصد و OLI برابر 30/97 و 95/0 درصد می­باشد. نتایج تحقیق تغییر در کاربری اراضی را نشان می­دهد که بیشترین کاهش مساحت مربوط به اراضی بایر و بدون پوشش است که به میزان 2492 هکتار (99/6%) کاهش داشته، اراضی کشاورزی با میزان 417 هکتار، کاربری پوشش درختی 191 هکتار و پهنه آبی به میزان 204 هکتار (57/0%) کاهش داشته اما اراضی مسکونی طی این دوره به میزان 26/9 در صد (3304 هکتار) افزایش داشته که این ناهماهنگی و کاهش در کاربری­های شهر کرمانشاه به علت مدیریت نادرست است. نتیجه­ گیری: مطالعه حاضر بیانگر کارایی روش طبقه بندی نظارت شده برای تعیین میزان تغییرات کاربری های سرزمینی می باشد.