فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف:‌ این تحقیق، به منظور بررسی و شناسایی میزان و نوع فلزات سنگین در خاک منطقه صنعتی شرکت پخش و پالایش فراورده‌های نفتی شاهرود انجام گرفته است و تلاش می‌گردد تا رابطه میان پراکنش و تجمع عناصر سنگین و پهنه‌بندی پوشش گیاهی آسیب‌دیده شناسایی شود. روش بررسی: بدین منظور، اقدام به نمونه‌برداری از ۲ نوع خاک موجود گردید. یکی خاک مناطقی که فاقد پوشش گیاهی بیمار بوده‌اند و دیگری خاک مناطقی که دارای گیاهان آسیب‌دیده بودند. جهت نمونه‌برداری از روش شبکه‌بندی و انتخابی استفاده گردید. تعداد 5 نمونه فرعی از هر شبکه تهیه گردید که در نهایت پس از مخلوط کردن تمامی نمونه‌های فرعی، نمونه‌های نهایی با وزن 400 گرم برای ارسال به آزمایشگاه به دست آمد. نمونه‌ها هوا خشک و از الک 2 میلی‌متر عبور داده شدند و برای آنالیز آماده شدند. عصاره‌گیری برای تعیین غلظت کل فلزات سنگین در خاک با استفاده از HCl و HNO 3 صورت گرفت. غلظت کل عناصر سنگین کروم، کبالت و نیکل با استفاده از دستگاه ICP-MS و دیگر عناصر نیز از طریق دستگاه XRf اندازه‌گیری گردید. یافته‌ها: نتایج بیانگر آن است که میزان چهار عنصر نیکل، سرب، روی و استرانسیوم در نمونه‌های خاک حاوی گیاهان بیمار بیش از حد استاندارد تعیین شده بوده و در مورد عناصر دیگر، مقادیر سنجش شده از استاندارد پایین‌تر است. در مورد نمونه خاک حاوی گیاهان سالم نیز میزان چهار عنصر استرانسیوم، سرب، کبالت و کادمیوم بیش از حد استاندارد است. از سوی دیگر، مشاهده می‌شود که میزان دو عنصر سرب و استرانسیوم در هر دو نمونه سالم و بیمار از حد استاندارد بالاتر است. همچنین بخش اعظم تخریب پوشش گیاهی در خاک مناطق بیمار ناشی از تجمع فلزات سنگین است. به ویژه عناصر نیکل، سرب، روی، استرانسیوم. بحث و نتیجه‌گیری: در طی چند سال گذشته و با شدت گرفتن فعالیت‌های عملیاتی و اجرایی در سایت، میزان آلودگی و نشر آلاینده به خاک و هوای اطراف افزایش یافته و در مناطقی که در مجاورت واحدهای خدماتی آلاینده می‌باشند، میزان تخریب بالاتر است. به نظر می‌رسد با استقرار سیستم مدیریت محیط زیست (EMS) امکان بازگرداندن منطقه به شرایط استاندارد را میسر می‌سازد.