تحلیل تطبیقی اسطورهای شخصیت گوبدشاه ـ اغریرث با گَنِشا و ایزیس
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه شیراز
2 کارشناس ارشد رشته فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
در اساطیر ایران و سرزمینهای کهن مجاور آن یعنی هند و مصر به شخصیتهایی با پیکری نیمانسان ـ نیمحیوان برمیخوریم که ماهیتشان تأمل برانگیز است. در مقاله حاضر دو شخصیت هندی گنشا با سر فیل و بدن انسان، داکشا با سر بز و بدن انسان و الهه مصری ایزیس با سر گاو و بدن انسان معرفی و بررسی میشوند. سپس به شخصیت گوبدشاه با بالاتنه انسان و پایین تنه گاو که از جاودانان در اساطیر ایران است میپردازیم. چرایی و چگونگی ایجاد پیکر ترکیبی برای گنشا، داکشا و ایزیس در اساطیر به تفصیل شرح داده شده است اما با کمال تعجب علت و چگونگی به وجود آمدن گوبدشاه در اساطیر ایرانی مسکوت مانده یا به دست ما نرسیده است. از این رو پژوهش حاضر به روش تحلیلی ـ تطبیقی در نظر دارد چگونگی پیدایش گوبدشاه را بررسی کند. در چنین شرایطی توجه به فرایند بهوجود آمدن پیکر انسان-حیوان برای گنشا، داکشا و ایزیس میتواند راه را به طریق قیاس برای کشف چگونگی پیدایش گوبدشاه هموار سازد. این بررسی قیاسی به ما نشان میدهد که گوبدشاه صورتی احیا شده از اغریرت است که پس از به دو نیم شدن اغریرت به دست برادرش افراسیاب به جرم آزاد کردن اسیران ایرانی، احتمالا به یاری ایزدان، بالاتنه او به پایین تنه یک گاو پیوند زده شده و نیز به مقام جاودانگی رسیده است.
