اثرات عوامل هیدرولوژیک و فیزیکوشیمیایی رودخانه خشکرود بر مهاجرت ماهی سفید (Rutilus frisii kutum kamensky, 1901)

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) از ماهیان بومی دریای خزر است که پس از رسیدن به سن بلوغ جهت تخم‌ریزی به آب شیرین وارد شده و به منطقه سفلای خشکرود مهاجرت می‌کند. هدف این تحقیق تعیین اثرات عوامل فیزیکوشیمیایی آب نظیر دما آب گذری, پی‌اچ, اکسیژن محلول, دی اکسید کربن و شفافیت آب رودخانه در مهاجرت تولید مثلی ماهی سفید و نیز مناسب‌ترین میزان این عوامل در زمان حداکثر مهاجرت این ماهی به رودخانه بود. بدین‌منظور همزمان با شروع فصل مهاجرت ماهی سفید میزان عوامل مذکور به‌مدت 2 ماه و در 4 نوبت از شبانه‌روز اندازه‌گیری شد. در این تحقیق, 81 درصد ماهیان صید شده, نر، 16 درصد ماده آماده تکثیر و 3 درصد ماده نارس بودند. نتایج حاصل بیانگر این است که دمای هوا با تاثیر برروی دمای آب, اثر غیرمستقیمی بر مهاجرت داشته و محدوده مناسب آن 16–7 درجه سانتی‌گراد در شب و 17–11 درجه سانتی‌گراد در روز تعیین گردید. همچنین محدوده مناسب دمای آب 15–75/12 درجه سانتی‌گراد در شب و 25/16– 13 درجه سانتی‌گراد در روز تعیین گردید. با توجه به اینکه بیشترین عمق رودخانه 75 سانتی‌متر بود، محدوه مناسب شاخص شفافیت در شب 5/73 سانتی‌متر و در روز 5/68–62سانتی‌متر محاسبه گردید. میزان مناسب اکسیژن محلول, بیشتر از 4 میلی‌گرم در لیتر محاسبه گردید. میزان دی اکسید کربن محلول در آب در شب 6–1 میلی‌گرم در لیتر و در روز 75/3–75/0 میلی‌گرم در لیتر محاسبه شد. مناسب‌ترین محدوده پی‌اچ آب در زمان حداکثر مهاجرت 8–7.5 در شب و 5/8–8 در روز بود. آب گذری رودخانه در زمان حداکثر مهاجرت 1-5/0 مترمکعب در ثانیه در شبانه روز محاسبه شد. در این تحقیق براساس آزمون T-test میزان صید و مهاجرت در محدوده تاریکی نسبت به محدوده روشنایی از میزان بالاتری برخوردار بود (05/0P<) که نشان‌دهنده میزان بالای نورگریزی در ماهی سفید می‌باشد.