ناگفتههایی از جاودانگی شعر حافظ براساس متنپژوهی اسطورهای
نویسندگان
1
2
doi
10.83078/jmmlq/pe90-jm34/2025/1050235چکیده
اشعار حافظ یکی از برجستهترین آثار زبان فارسی است که به دلیل باز تولید فراوان، به الگویی اسطورهای تبدیل شده است؛ تبدیل شدن به الگوی اسطورهای یکی از ویژگیهای اسطوره ـ متنها است. اسطوره ـ متن اصطلاحی است برای بیان متنها یا کلّیتر از آن برای بیان آثار ویژهای که به دلایلی مانند باز تولید فراوان به الگویی اسطورهای تبدیل شدهاند. اسطوره ـ متنها از آن جهت ارزشمند هستند که .بزرگترین و تأثیرگذارترین میراث بشری را بررسی میکنند. پژوهش حاضر به روشی توصیفی- تحلیلی در نظر دارد اشعار حافظ را از دیدگاه اسطوره ـ متن بررسی کند؛ در این میان پس از طرح مباحث نظری و کلی دربارۀ متن و اسطوره ـ متن، دیوان حافظ به عنوان یک نمونۀ کاربردی با ویژگیهای هفتگانۀ اسطوره، تطبیق داده میشود و حضور و تکثیر آن در فرهنگ، ادبیات و هنر ایرانی و جهانی مشخص میشود. نتیجه بیانگر نمودِ مؤلفههایی چون باز بودن، پیشمتنها، بیشمتنها، مضامین، موضوع، اصالت، استحکام و صلابت (سنجههای اسطوره ـ متن) در شعر حافظ است. بدینسان در جستار حاضر تلاش شده است گامی هر چند کوتاه در مسیر یافتن رازی از رازهای جاودانگی حافظ برداشته شود.
