تحلیل تطبیقی «هفتخان» فرامرز در فرامرزنامۀ کوچک و فرامرزنامۀ بزرگ بر اساس رویکرد اسطورهسنجی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران
doi
چکیده
«هفتخان» فرامرز در فرامرزنامۀ بزرگ آمده، اما وجود «هفتخان» در فرامرزنامۀ کوچک تنها در حد یک فرض مطرح بوده است. پژوهش حاضر به روش تحلیلی ـ تطبیقی درصد آن است تا به تبیین ساختاری «هفتخان» در فرامرزنامۀ بزرگ و فرامرزنامة کوچک بپردازد. ابتدا هفتخان در دو فرامرزنامه تطبیق داده شده و موارد اشتراک و افتراق آن دو برشمرده شده است؛ سپس با دو هفتخان رستم و اسفندیار تطبیق داده شده است. نتیجۀ پژوهش بر اساس رویکرد اسطورهسنجی حاکی از آن است که هفتخان با مضامین ساختاری هشتگانه، هر یک مستقل، در پیوند ژرفساختی با یکدیگر، قابل تبیین هستند. قهرمانیهای فرامرز در مراحل چندگانۀ هر دو «هفتخان» با اجرای نیایشهای خاص و تغسیل آیینی همراه بوده است؛ تنها تفاوت هفتخان فرامرزنامۀ بزرگ با هفتخان رستم و هفتخان اسفندیار، در عشقورزی قهرمان به دختر شاه پریان است که به مضمون پهلوانانۀ هفتخان مفهوم جدیدی داده است. دیدار پهلوان با برهمنِ هندو نمودگار آن است که مضامین حماسی با تحولی مواجه شده و آن، تأثیر مضامین غنایی ـ تعلیمی در ژانر حماسی است.
