بررسی فعالیت و ترکیبات ضد قارچی تولید شده از باکتری باسیلوس تویوننسیس بومي علیه قارچ‌های بیماری‌زای گیاهی آسپرژیلوس توبینجنسیس و فوزاریوم فوجی کوروای

نویسندگان

1 استادیار، گروه میکروبیولوژی، دانشکده علوم و فناوری های نوین، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دکتری میکروبیولوژی ، گروه میکروبیولوژی، مرکز پژوهش های غلات، ، تهران،ایران

3 کارشناسی ارشد،گروه میکروبیولوژی ، دانشکده علوم و فناوری نوین ، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82363/jmw.2024.1197278
چکیده

سابقه ‌و هدف : قارچ‌های‌ آسپرژیلوس‌توبینجنسیس ( Aspergillus tubingensis ) و فوزاریوم فوجی کوروای ( Fusarium fujikuroi ) در ایجاد پوسیدگی کشمش ‌و طوقه ‌برنج‌ نقش دارند‌. امروزه استفاده از ترکیبات شیمیایی کاهش‌ یافته، لذا گونه‌های باسیلوس ( Bacillus ) با خواص ضد قارچی، می‌توانند درحیطه‌ی کنترل‌زیستی استفاده گردند.هدف‌ این پژوهش، بررسی متابولیت ‌های ضد قارچی تولید شده ازگونه‌های باسيلوس علیه دو قارچ نامبرده می‌باشد. مواد و روش‌ها: این پژوهش از نوع تجربی است. 5 نمونه خاک پارک‌های جنگلی شهرتهران جهت جداسازی جنس باسیلوس جمع آوری و بررسی فعالیت ضد‌قارچی‌ گونه‌‌های باسیلوس به روش چاهک‌گذاری انجام‌‌شد.گونه منتخب جهت افزایش مقدار ‌تولید متابولیت ضدقارچی ‌بهینه سازی گردید.متابولیت ‌ضد قارچی تولید شده با روش عصاره ‌متانولی تخلیص شد و ترکیبات آن با آنالیزکروماتوگرافی  GC-MSارزیابی شد. گونه منتخب جهت شناسایی هویت ژنتیکی برمبنای 16S rRNA بررسی گردید. نتایج : میزان تولید متابولیت ‌های ضد قارچی گونه‌ های باسیلوس ارزیابی شد و یک گونه با داشتن بالاترین هاله مهار رشد قارچی به قطر265 /0±26و 265/0±25 میلی‌متر به عنوان گونه منتخب معرفی گردید.تلقیح این گونه درمحیط پایه تولیدی در حضور منبع کربن گلوکز، منبع نیتروژن عصاره مخمر،pHخنثی و با گرماگذاری در بازه زمانی ‌48ساعت افزایش زیادی در میزان تولید ترکیب ضدقارچی با قطرهاله 265 /0±31 و 265/0±30 میلی‌متر نشان داد. گونه برتر با نام باسیلوس تویوننسیس ( Bacillus toyonensis ) تعیین هویت شد.نتایج کروماتوگرافی تولید38/68% لیپوپپتیدهای گروه ایتورین (Iturin)‌ را تایید کرد. نتیجه‌گیری: باسیلوس تویوننسیس به عنوان یک سویه بومی جداسازی شده ازاکوسیستم خاک کشور پتانسیل زیادی در تولید متابولیت ‌های ضدقارچی داشته و می‌توان از این قابلیت جهت کنترل زیستی آفات قارچی بهره گرفت.