جداسازی، شناسایی و بررسی تنوع ژنتیکی باکتری‌های اسید لاکتیک (LABs) شیر مادر

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناس‌ارشد، گروه زیست‌شناسی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران.

2 دانشیار گروه زیست‌شناسی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران.

3 استادیار، گروه ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران.

doi
https://doi.org/10.82363/jmw.2024.1200936
چکیده

سابقه و هدف: شیر مادر غنی از ترکیبات غذایی بوده و به واسطه وجود باکتری‌های پروبیوتیک‌، از ارزش زیستی بالائی برخوردار است. با توجه به اهمیت باکتری‌های اسید لاکتیک (LABs) و اثرات مثبت آنها بر سیستم ایمنی، تحقیق حاضر به منظور جداسازی، شناسایی و بررسی تنوع ژنتیکی باکتری‌های پروبیوتیک موجود در شیر مادر با استفاده از نشانگر‌های مولکولی REP و BOX اجرا شد. مواد و روش‌ها: نمونه‌های شیر مادر از نواحی مختلف استان لرستان جمع‌آوری و پس از کشت باکتری‌های موجود در هر یک از نمونه‌ها، از تکنیک‌های مختلف (آزمون گرم، کاتالاز و آنتی‌بیوگرام) برای تایید اولیه آنها استفاده شد. فواصل ژنتیکی بین 20 نمونه انتخاب شده با استفاده از نشانگرهای REP-PCRو BOX-PCR برآورد شد. براساس نتایج اولیه، 3 ایزوله از گروه‌های هتروژن انتخاب و با استفاده از تکثیر ژن 16SrRNA و توالی‌یابی و همردیفی آن، نوع باکتری مشخص شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که باکتری‌های مورد مطالعه کوکوباسیل، گرم مثبت و کاتالاز منفی بودند. براساس گروه‌بندی به دست آمده، باکتری‌های مورد مطالعه با حداقل 23 و حداکثر 86 درصد چند شکلی در 5 گروه مختلف قرار گرفته و گروه‌های تشکیل شده با فواصل جغرافیایی مطابقت نسبی داشتند. نتایج توالی‌یابی ژن 16SrRNA بیانگر شناسایی 3 گونه باکتری لیموسی‌لاکتوباسیلوس فرمنتوم، اپی‌لاکتوباسیلوس کونکئی و لیگی‌لاکتوباسیلوس آپودمی در نمونه‌های شیر مادر بود. نتیجه‌گیری: شیر مادر حاوی طیف وسیعی از باکتری‌های اسید لاکتیک بوده و استفاده از نشانگرهای مولکولی مبتنی بر DNA در گروه‌بندی و شناسایی این گروه از باکتری‌ها، کارائی بسیار خوبی خواهد داشت.