فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بررسی و مقایسه خواص زیستی عصاره آبی چهار گیاه معطر بومی شهرستان میمند فارس شامل آویشن شیرازی، نعناع، گل محمدی و بیدمشک پرداخته است. خواص ضد میکروبی با استفاده از آزمون چاهک آگار و تعیین حداقل غلظت مهارکننده (MIC) و حداقل غلظت کشنده (MBC) علیه باکتری‌های Staphylococcus aureus (گرم مثبت) و Escherichia coli (گرم منفی) سنجیده شد. توان آنتی‌اکسیدانی با روش مهار رادیکال آزاد DPPH و فعالیت ضدالتهابی با آزمون مهار آنزیم 5-لیپواکسیژناز (5-LOX) ارزیابی گردید. نتایج تحلیل آماری نشان داد که نوع گیاه اثر معنی‌داری بر همه شاخص‌ها دارد (01/0>P). در میان عصاره‌های مورد آزمایش، آویشن شیرازی بالاترین قدرت ضد میکروبی و ضد التهابی را نشان داد؛ کمترین مقادیر MIC و MBC برای هر دو باکتری و بیشترین درصد مهار آنزیم 5-LOX متعلق به این گیاه بود. نعناع در رتبه دوم، گل محمدی در سطح متوسط و بیدمشک با کمترین فعالیت قرار گرفت. حساسیت S. aureus به عصاره‌ها بیشتر از E. coli بود که به تفاوت ساختار دیواره سلولی نسبت داده شد. در سنجش آنتی‌اکسیدانی، آویشن شیرازی با بیشترین مهار رادیکال DPPH (3/96درصد در غلظت 250 µg/mL) عملکرد برتر داشت که با محتوای بالای فنل کل (mg GAE/g33/120) و فلاونوئید کل (mg QE/g71/69) آن همخوانی داشت. جمع‌بندی نتایج نشان می‌دهد که آویشن شیرازی می‌تواند به‌عنوان یک جایگزین طبیعی مؤثر برای ترکیبات سنتتیک در صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار گیرد.