مقایسه اثرات نانوذرات نقره، مس و اکسید روی بر بیان ژن فاکتور نکروز تومور α (TNF-α) در موش Balb/C آلوده به اشریشیا کلی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه زیست شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، ایران.

doi
https://doi.org/10.82363/jmw.2025.1208645
چکیده

زمینه و اهداف: تعداد افراد مبتلا به باکتری‌های بیماری‌زا در حال افزایش است. آنتی‌بیوتیک‌های رایج به دلیل سازوکارهای ایجاد مقاومت، کارایی خود را از دست می‌دهند. فناوری نانو رویکردی به نام عوامل ضد میکروبی مبتنی بر نانوذرات معرفی کرده است که قادر به مهار رشد باکتری‌ها می‌باشد. مواد و روش‌ها: حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) نانوذرات نقره (Ag) ، اکسید روی (ZnO) و مس (Cu) علیه Escherichia coli ATCC 25922  با استفاده از روش رقت‌سازی در کشت مایع تعیین شد. ۵۴ موش نر نژاد Balb/C  به 9 گروه تقسیم شدند، به‌صورت داخل صفاقی با E.coli (CFU/mL 10^8)آلوده شده و با نانوذرات ZnO، Ag و Cu (در دز MIC) یا ایمی‌پنم (گروه کنترل) تحت درمان قرار گرفتند. ۲۴ ساعت پس از درمان، RNA  طحال استخراج شد و بیان ژن فاکتور نکروز توموری آلفا (TNF-α) با استفاده از Real-time PCR سنجیده شد. یافته‌ها: MIC  نانوذرات Ag برابر ۱۲۵ میکروگرم بر میلی‌لیتر و برای ZnO و Cu برابر ۶۲.۵ میکروگرم بر میلی‌لیتر بود که اثربخشی بهتر نانوذرات ZnO و Cu را نشان داد. بیان ژن TNF-α در گروه‌های دریافت‌کننده ایمی‌پنم و نانوذرات نقره به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه‌های دریافت‌کننده ZnO و Cu بود ( p < 0.05). نتیجه‌گیری: صرف‌نظر از آنتی‌بیوتیک‌ها، نانوذرات نیز خاصیت ضد میکروبی علیه باکتری‌هایی نظیر E. coli دارند. این ویژگی‌ها آن‌ها را به گزینه‌ای مناسب برای درمان بیماری‌های عفونی تبدیل می‌کند.