پپتید نوکلئیک اسید: ابزار نوین مطالعه و کنترل عفونت های باکتریایی

نویسندگان

1 گروه میکروب شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

2 میکروب شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات کاربردی داروئی، گروه میکروب شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

doi
https://doi.org/10.82363/jmw.2025.1216657
چکیده

در سال‌های اخیر، ظهور باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک و روند کند پیشرفت در کشف داروهای ضد‌میکروبی جدید، کارایی روش‌های درمانی را محدود کرده است. در نتیجه، توسعه استراتژی‌های نوین برای مقابله با این باکتری‌ها ضروری به نظر می‌رسد. یکی از این راهکارها، استفاده از پپتید نوکلئیک اسید است PNA . یک ترکیب سنتتیک است که قادر به اتصال به  DNA و RNA  بوده و کاربردهای متعددی دارد. یکی از مهم‌ترین کاربردهای این ترکیب، جلوگیری از بیان ژن است که می‌تواند مانع رشد باکتری‌ها شود. برای هدف‌گیری یک ژن خاص، انتخاب توالی همولوگ و هماهنگ با ژن، مورد نظر است. در این راستا، توالی PNA باید بر اساس ویژگی‌های خاص و وابسته به دوز انتخاب شود. همچنین، انتخاب توالی‌های محافظت‌شده در جنس‌های مختلف باکتریایی می‌تواند فعالیت ضد‌میکروبی با طیف گسترده را فراهم کند. در این مقاله مروری، چندین مطالعه تحقیقاتی بررسی شده است که در آن‌ها از PNAs به منظور حذف ژن‌های هدف و مهار رشد باکتری‌ها استفاده شده است. نتایج این مطالعات، چشم‌انداز جدیدی را برای درمان عفونت‌های باکتریایی ارائه می‌دهد. با این حال، انجام تحقیقات بیشتر برای ارزیابی ایمنی، سمیت و فارماکوکینتیک این ترکیبات ضروری است. در این صورت PNA  می‌تواند به عنوان یک گزینه درمانی بالقوه در کاربردهای کلینیکی آینده مورد استفاده قرار گیرد.