وجوه ملی‌گرایانه تمثیلات هدهد و سیمرغ در منظومه منطق‌الطیر عطار نیشابوری

نویسندگان
doi
چکیده

منظومة منطق‌الطیر اثری با روح تمثیلی است که بیانگر راه پر مخاطرة سالک در مسیر فنا و وصول به حق است و دربرگیرندة مفاهیم متنوعی است که تاکنون محل بحث بسیاری از اهل تحقیق واقع شده است. یکی از مهمترین مفاهیمی که توجه به آن ضروری به نظر می‌رسد، وجوه ملی ـ فرهنگی تمثیلات به کار رفته در این منظومة عرفانی با التفات به شیوة ویژة اندیشیدن ایرانیان یعنی اندیشة سیاسی ایرانشهری است. این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی و کتابخانه‌ای با بررسی منابع بلاغی و ایرانشهری دنبال شده است و حول محور تمثیلات سیمرغ و هدهد، به عنوان مهمترین تمثیلات به کار رفته در این منظومه، شکل گرفته است. هدف از این تحقیق این است که پیوند این تمثیلات را، به طور خاص، و منظومة منطق‌الطیر را، به طور عام، با اندیشة ملی روشن ساخته و به این پرسش که علت بکارگیری اندیشه‌ای سیاسی برای بیان مضامین صوفیانه با چه هدفی صورت گرفته است پاسخ دهد.