عوامل موثر بر نگرش به نابرابری های قضایی و اجتماعی جنسیتی مقایسه دانشجویان تهرانی با شهرستان ها

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز

doi
10.22059/ijsp.2026.356090.671110
چکیده

طی تحولات اجتماعی اخیر در ایران، گسترش استفاده از رسانه‌ها، افزایش جمعیت و تعاملات اجتماعی، افزایش تحصیلات دانشگاهی، ورود بیشتر زنان به عرصه اجتماع، رشد فرد‌گرایی، کاهش بعد خانوار، منجر به کاهش نابرابری میان دختر و  پسر در خانواده گردیده و همراه با آن توجه به یکسان‌نگری و رفع تبعیض‌های قضایی و اجتماعی بین زن و مرد افزایش یافته‌‌است. هدف این مقاله، بررسی نگرش به نابرابری و تحلیل عوامل موثر بر آن توسط تئورهای پنجره جمعیتی، تعامل گرایی نمادین، تحول هویت است. لذا 13 نابرابری قضایی عمده و 5 نابرابری اجتماعی انتخاب و نگرش دانشجویان زیر 35 سال نسبت به آن سنجیده‌شد و متغیر‌های مستقل جامعه‌پذیری‌جنسیتی، استفاده از رسانه‌های آزاد، وضعیت اقتصادی، تحصیلات والدین، رشد فردیت، مهاجرت و قومیت در نظر گرفته‌شد. با روش پیمایش، تعداد 106 گویه تدوین و از 655 دانشجوی تهرانی و 565 دانشجوی شهرستانی در 74 شهرستان پرسش‌گری شد. نتایج نشان می‌دهد که مخالفت‌ها با نابرابری قضایی بین 59 تا 98 درصد است. در تهران و شهرستان‌های همسان هم بیشترین مخالفت با سن ازدواج 9 سال و حق طلاق و گرفتن همسر دوم است. همه موارد: سن ازدواج 9 سال برای دختران، حق حضانت فرزندان با پدر، آزادی قانونی گرفتن زن دوم توسط مردان، اجبار زن به تمکین از مرد تحت هر شرایطی، تفاوت دیه بین زن و مرد، تفاوت ارث میان دختر و پسر مورد اعتراض یکسان دانشجویان تهرانی و شهرستانی است. طبق جدول معادلات ساختاری در هر دو جامعه تهرانی و شهرستانی کل متغیرهای رشد هویت فردی، جامعه‌پذیری جنسی در کودکی، وضعیت اقتصادی، تحصیلات والدین، استفاده از رسانه‌ها، به میزان 0.25 درصد نگرش افراد به نابرابری جنسیتی را تعیین می‌کنند.