فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: عوامل روانی-اجتماعی محیط کار از مخاطرات مهم شغلی در حوزه ارگونومی و سلامت کار محسوب می شوند. برنامه ریزی برای کاهش این عوامل و ارتقای سلامت شغلی کارکنان به طور گسترده توصیه شده است. ابزارهای متعددی برای سنجش این عوامل وجود دارد که از میان آن ها، پرسشنامه روانی-اجتماعی شغلی کوپسوک (COPSOQ) یکی از معتبرترین ابزارها است. مطالعه حاضر، با هدف مروری بر کاربردهای نسخه فارسی پر سشنامه عوامل روانی-اجتماعی شغلی کوپسوک ( COPSOQ ) انجام شد. روش بررسی: این مطالعه مرور حیطه ای از طریق جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی بین المللی شامل Scopus ، Web of Science ، PubMed ، Google Scholar و پایگاه های فارسی معتبر مانند SID و ISC در بازه زمانی 2005 تا 2024 انجام شد. انتخاب مطالعات بر اساس معیارهای ورود و مرتبط با سؤال پژوهش صورت گرفت . نتایج: در جستجوی اولیه 126 سند شناسایی شد که پس از بررسی نهایی، 16 مطالعه مورد تحلیل قرار گرفت. چهار مطالعه به بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه های اول، دوم و سوم COPSOQ پرداخته بودند و همگی روایی و پایایی ابزار را برای استفاده در محیط های کاری ایران تأیید کردند. یک مطالعه جامعیت این ابزار را برای ارزیابی مخاطرات روانی-اجتماعی محیط کار برجسته کرد. یازده مطالعه نیز به بررسی ابعاد مختلف روانی-اجتماعی محیط کار با استفاده از نسخه های مختلف COPSOQ پرداخته بودند و بر اهمیت بهبود این عوامل برای افزایش سلامت و کارایی کارکنان تأکید داشتند . نتیجهگیری: نسخه های مختلف COPSOQ طی 19 سال گذشته تکامل یافته و امکان ارزیابی جامع ابعاد روانی-اجتماعی محیط کار را فراهم کرده اند. بومی سازی این ابزار و افزودن زیرمقیاس های جدید متناسب با تغییرات شغلی اخیر، از جمله فناوری های نوین و تعاملات مجازی، می تواند به بهبود استفاده از آن کمک کند .