مبانی و چالش های مسئولیت اجتماعی در موافقت نامه های بین المللی تجاری
نویسندگان
1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22059/jplsq.2022.339056.3032چکیده
حلقة مفقودة عمدة موافقت نامه های سرمایه گذاری و تجارت در عرصه بین المللی در چند دهة اخیر، مسئولیت اجتماعی بوده است. چیستی و چرایی ماهیت و مبنای این مسئولیت و چالش های فراروی آن مهمترین مسائلی است که باید بدان پاسخ داده شود. نتایج تحقیقات گویای این واقعیت است که زبان نرم و فقدان جدیت، ترس کشورها از عواقب اقتصادی استناد به این شرط، امکان سوءاستفادۀ دولت ها، هزینه های دادرسی و غالب بودن رویکرد تجاری در محاکم رسیدگی از چالش های پیاده سازی مسئولیت اجتماعی در موافقت نامه های بین المللی تجاری است. بهنظر میرسد فراهم کردن زمینۀ حضور آزادانۀ نمایندگان جامعة مدنی، در نظر گرفتن شرط مسئولیت اجتماعی در چارچوب اصل رفتار منصفانه و استناد به اصول کلی حقوقی چون اصل حسن نیت و اعمال سیاست های تشویقی مؤثر بتواند راهکاری مناسب جهت تثبیت حقوقی این شرط در موافقت نامه های تجاری باشد. در نهایت بر اساس تجربة مورد بررسی در موافقت نامه های تجاری، بهنظر میرسد سیاستمداران ایرانی نیز باید ضمن ترویج مسئولیت اجتماعی و تثبیت حقوقی قواعد نرم در قوانین و مقررات و معاهدات بین المللی سرمایه گذاری، تا حد امکان اعمال این مسئولیت را منوط به ضرورت دفاع از منافع حیاتی کنند؛ تا با توجیه پذیر بودن اقدامات، کشور هزینة کمتری در قبال عدم اجرای تعهدات در قبال سرمایه گذاران خارجی بپردازد.