شناسایی و اولویت بندی معیارهای مؤثر بر جانمایی نقاط تجمع ایمن با استفاده از روش Best-Worst Method

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه شهرکرد

doi
10.18502/tkj.v16i4.17557
چکیده

مقدمه: جانمایی نقاط تجمع ایمن در شرایط اضطراری یکی از مهم ترین اقدامات در مدیریت شرایط اضطراری در صنایع مختلف، بویژه نفت و گاز و پتروشیمی میباشد. مطالعه حاضر با هدف استخراج معیارهای مؤثر بر جانمایی نقاط تجمع ایمن و اولویت بندی این معیارها برای استفاده صنایع فرآیندی کشور طراحی و اجرا شد . روش بررسی: این مطالعه بصورت توصیفی- اکتشافی در شرکت ملی پتروشیمی اجرا شد. در فاز اول، با بررسی متون و مقالات علمی، استانداردها، راهنماها و دستورالعملهای ملی و بین المللی، معیارهای مؤثر بر جانمایی نقاط تجمع ایمن استخراج و در قالب یک مطالعه دلفی توسط 15 متخصص مدیریت شرایط اضطراری لیست نهایی معیارها تعیین شد. سپس، در فاز دوم؛ اولویتبندی و رتبهبندی این معیارها با استفاده از یک رویکرد تصمیمگیری چندمعیاره و روش بهترین- بدترین انجام شد. نتایج: نهایتأ، مطالعه دلفی پس از اجرای 2 راند با تعیین 10 معیار داخلی و 7 معیار بیرونی و مجموعأ 17 معیار مؤثر برای تعیین نقاط تجمع ایمن در شرایط اضطراری در صنایع فرآیندی پایان یافت. در بین معیارهای داخلی، سهولت دسترسی با وزن 1948/0 رتبه اول، پتانسیل اثرپذیری از حادثه با وزن 1543/0 رتبه دوم و مدت زمان پیمایش با وزن 1109/0 رتبه سوم را کسب کرد. در بین معیارهای بیرونی، فاصله از مراکز خطرزای اطراف با وزن 2181/0 رتبه اول، ماهیت سناریوهای محتمل با وزن 2081/0 رتبه دوم و امکانات اضطراری اطراف با وزن 1462/0 رتبه سوم را کسب کردند. نتیجهگیری: جانمایی نقاط تجمع ایمن در شرایط اضطراری در صنایع فرآیندی بایستی با توجه به معیارهای فاصله از مراکز خطرزای اطراف، ماهیت سناریوهای محتمل، سهولت دسترسی، پتانسیل اثرپذیری از حادثه، امکانات اضطراری اطراف و شرایط باد غالب انجام پذیرد تا بیشترین حفاظت از جان شاغلین صورت پذیرد.