بایستههای دادرسی شایسته مبتنی بر نظرهای شورای نگهبان
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی پژوهشکدۀ شورای نگهبان و دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشکدگان فارابی، قم، ایران
3 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2023.357558.3297چکیده
به موجب اصل 34 قانون اساسی هرکس حق دارد دعاوی خود را در دادگاه مطرح کند و بر اساس چنین حقی، تکلیف رسیدگی و صدور حکم در مورد دعاوی در اصل 156 برای قوۀ قضاییه مقرر شده است. بهمنظور تحقق یک دادرسی شایسته، نقش شورای نگهبان بهعنوان مفسر قانون اساسی حائز بایستگی بسزایی است. در واقع دادرسی شایستة مقرر در قانون اساسی آرمان مطلوبی است که نیل به آن مستلزم تعیین ضوابط و بایستههایی است که دادرس اساسی در جریان بررسی مصوبات ابراز میدارد. بر همین اساس پژوهش حاضر درصدد است تا به این پرسش پاسخ دهد که در نظرهای شورای نگهبان تحقق دادرسی مطلوب مستلزم چه بایستههایی است؟ پژوهش حاضر با استفاده از دادههای کتابخانهای و با روشی تحلیلی-توصیفی به استحصال بایستههای دادرسی مطلوب در سه مرحلۀ دادرسی قضایی، یعنی «قبل از صدور حکم»، «صدور حکم» و «اجرای حکم» میپردازد. نتیجة پژوهش مدلل آن است که شورای نگهبان در اثنای انجام وظیفه خود تلویحاً و تصریحاً اقدام به تعیین تضمینات و بایستههای دادرسی شایسته کرده و در موارد متعددی مصوبات مجلس را مغایر ضوابط مزبور دانسته است.
