تبیین اثرات آستانه‌ای فشار بازار ارز بر بازده سهام با اثرپذیری از شاخص‌های ریسک گریزی در راستای بهبود مدیریت بازاریابی در بازارهای مالی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده حکمرانی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 گروه حسابداری، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران.

3 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

doi
https://doi.org/10.82368/jomm.2025.1207503
چکیده

هدف‏ مقاله‏ حاضر‏ تبیین‏ اثرات‏ آستانه‌ای‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ بر‏ بازده‏ سهام‏ با‏ اثرپذیری‏ از‏ شاخص‌های‏ ریسک‏ گریزی‏ در‏ راستای‏ بهبود‏ مدیریت‏ بازاریابی‏ در‏ بازارهای‏ مالی‏ است.‏ برای‏ این‏ منظور‏ از‏ مدل‏ با‏ رویکرد‏ آستانه­ای‏ (STAR)‏ بر‏ اساس‏ داده­های‏ فصلی‏ اقتصاد‏ ایران‏ طی‏ دوره‏ 1402:4-1380:1‏ استفاده‏ شد.‏ بر‏ اساس‏ آزمون­های‏ آماری‏ مربوط‏ به‏ تصریح‏ صحیح‏ الگو،‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ به‏ عنوان‏ متغیر‏ آستانه‏ دو‏ رژیم‏ انتخاب‏ شد،‏ به‌طوری­‏ که‏ تغییر‏ ضرایب‏ تابعی‏ از‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ هستند.‏ در‏ شرایط‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ پایین‏ (رژیم‏ خطی)،‏ ریسک‏ نقدینگی‏ و‏ ریسک‏ اعتباری‏ تاثیری‏ منفی‏ بر‏ شاخص‏ بازده‏ سهام‏ در‏ راستای‏ بهبود‏ مدیریت‏ بازاریابی‏ دارد؛‏ در‏ حالی­که‏ در‏ رژیم‏ بالای‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ (رژیم‏ غیرخطی)،‏ تاثیر‏ ریسک‏ نقدینگی‏ و‏ ریسک‏ اعتباری‏ در‏ شاخص‏ بازده‏ سهام‏ در‏ راستای‏ بهبود‏ مدیریت‏ بازاریابی‏ افزایش‏ می‌یابد‏ و‏ با‏ افزایش‏ فشار‏ بازار‏ ارز،‏ شاخص‏ بازده‏ سهام‏ کاهش‏ خواهد‏ یافت.‏ در‏ حقیقت‏ در‏ ایران‏ به‏ دلیل‏ وجود‏ تورم‏ بالا،‏ دولت­ها‏ همواره‏ سعی‏ کرده­اند‏ که‏ نرخ‏ ارز‏ را‏ در‏ سطح‏ پایین‏ تنظیم‏ کنند‏ تا‏ از‏ این‏ طریق‏ مانع‏ از‏ افزایش‏ سطح‏ قیمت­ها‏ شوند.‏ نتیجه‏ این‏ نوع‏ دخالت،‏ عدم‏ انعطاف­پذیری‏ نرخ‏ ارز‏ اسمی‏ در‏ واکنش‏ به‏ تغییرات‏ و‏ تحولات‏ اقتصادی‏ بوده‏ است‏ که‏ این‏ می­تواند‏ عاملی‏ جهت‏ کاهش‏ نرخ‏ ارز‏ واقعی‏ در‏ چند‏ دهه‏ اخیر‏ در‏ ایران‏ باشد.‏ همچنین‏ میانگین‏ نسبتاً‏ متوسط‏ درجه‏ مداخله‏ بانک‏ مرکزی‏ حاکی‏ از‏ این‏ مطلب‏ است‏ که‏ سیاست‏ مداخله‏ بانک‏ مرکزی‏ نقش‏ موفقی‏ در‏ خنثی‏ ساختن‏ فشار‏ بازار‏ ارز‏ نداشته‏ است.‏ دلیل‏ این‏ مطلب‏ آن‏ است‏ که‏ در‏ اقتصاد‏ تک‏ محصولی‏ ایران‏ عرضه­کننده‏ اصلی‏ ارز‏ دولت‏ است.‏ بانک‏ مرکزی‏ نیز‏ موظف‏ به‏ تأمین‏ منابع‏ مالی‏ بودجه‏ دولت‏ است.‏ از‏ این­رو،‏ عمدتاً‏ مداخله‏ ارزی‏ در‏ بازار‏ به‏ منظور‏ تأمین‏ منابع‏ ریالی‏ بودجه‏ دولت‏ صورت‏ می‌گیرد.