فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر در چارچوب پارادایم عمل‌گرایی (پراگماتیسم) و با اتخاذ رویکردی استقرایی به انجام رسیده و هدف آن مدلسازی جهت‌گیری کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر مسئولیت اجتماعی در هلدینگ‌های صنعت معدن کشور است. طرح پژوهش از نوع آشیانه‌ای و در زمره پژوهش‌های کاربردی-توسعه‌ای قرار می‌گیرد. این مطالعه از منظر شیوه گردآوری داده‌ها، یک پژوهش غیرآزمایشی و توصیفی است که با روش پیمایش مقطعی اجرا شده است. در بخش کیفی، طی فرآیند جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های علمی معتبر، تعداد 217 مقاله منتشرشده بین سال‌های 2000 تا 2025 میلادی (1390 تا 1404 شمسی) مورد ارزیابی قرار گرفت که در نهایت، 40 مقاله به‌صورت هدفمند انتخاب و با روش فراترکیب تحلیل شدند. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل مدیران باسابقه هلدینگ‌های صنعت معدن کشور با تجربه در حوزه‌های کارآفرینی و مسئولیت اجتماعی بود که با نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل مطالعات پیشین و پرسشنامه بوده و تحلیل کیفی داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Maxqda انجام شد. در بخش کمی نیز داده‌ها به‌وسیله روش مدلسازی ساختاری-تفسیری و نرم‌افزار MicMac تحلیل شدند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سه عامل بنیادین ـ شامل ساختارهای سازمانی، فرهنگ کارآفرینی اجتماعی و بستر زیست‌بومی کارآفرینی ـ نقش کلیدی در تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی ایفا می‌کنند. این مسئولیت‌پذیری به‌عنوان متغیر واسط، محرک توسعه سه ظرفیت کلیدی در سازمان‌های معدنی تلقی می‌شود: شایستگی‌های کارآفرینانه، خودکارآمدی کارآفرینانه و هوشیاری کارآفرینانه. در مرحله نهایی، سه مؤلفه راهبردی نوآوری، ریسک‌پذیری و پیشگامی به‌عنوان نیروهای پیشران، فرایند تحقق جهت‌گیری کارآفرینی اجتماعی را در هلدینگ‌های معدنی تکمیل می‌کنند. این مدل با ترسیم زنجیره‌ای از روابط علی و سطوح تعاملی، مسیر حرکت از الزامات ساختاری به کنش‌گری اجتماعی مؤثر را در بستر فعالیت‌های تولیدی و صادراتی هموار می‌سازد.