مدل‌سازی رفتار نامتقارن حساسیت قیمتی یک بررسی چند سطحی

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی،واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد رودبار، دانشگاه آزاد اسلامی، رودبار، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی،واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت، ایران

doi
https://doi.org/10.82368/jomm.2026.1219394
چکیده

قیمت محصول و خدمات عامل مهمی بر رفتار خرید مصرف‌کنندگان است. حساسیت مصرف‌کنندگان به افزایش و کاهش قیمت یکسان نیست؛ بر این اساس هدف اصلی مقاله حاضر مدل‌سازی رفتار نامتقارن حساسیتی قیمتی در مشتریان آنلاین است. این پژوهش بر اساس هدف کاربردی‌‌ است. جامعه پژوهش مصرف‌کنندگان آنلاین هستند. بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 384 نفر تعیین گردید. بر اساس نتایج، تأثیر 42 متغیر در دو دسته کلی عوامل داخلی و خارجی بر حساسیت قیمتی در مدل‌ لاجیت مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس خاصیت چارکی متغیر حساسیت قیمتی در سه سطح طبقه‌بندی گردید. بر اساس نتایج افراد با درآمد بالاتر از میانه از حساسیت قیمت کم‌تری نسبت به سایر گروه‌ها برخورداند. نتایج گویای این امر است که متغیرهای سرپرست خانوار بودن، تبلیغات، قومیت، مذهب، عوامل مرتبط با بهای تمام شده، بعد خانوار، ادراک از سودمندی، ادراک از سهولت، سازگاری موجب افزایش حساسیت قیمتی؛ مرد بودن، مالک ساختمان بودن، ارگانیک بودن، لوکس بودن، تحصیلات عالیه، ویژگی‌های سایت و نوع شغل موجب کاهش حساسیت قیمتی شدند. با توجه به اهمیت سن در سطوح مختلف حساسیت قیمتی، نظریه چرخه زندگی اندو و مودیگلیانی در الگوی رفتاری مصرف‌ مورد تأیید قرار گرفت. با توجه به اینکه میزان اثرگذاری عوامل موثر بر حساسیت قیمتی در سطح بالا ضعیف‌تر از سطح پایین است؛ در نتیجه تئوری زیان‌گریزی و اطلاعات نامتقارن در الگوی رفتاری مصرف‌کنندگان مورد تأیید قرار گرفت.