بررسی اثر تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر بیان ژن‌های SOD/GSR/NRF1 در آتش‌نشانان مرد عملیاتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فیزولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

2 Isslamic Azad Isfahan university, sport department

3 4. دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

4 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه المستنصرية، بغداد، عراق.

doi
https://doi.org/10.82586/jpmh.2026.1216061
چکیده

زمینه و هدف: حرفه آتش‌نشانی به دلیل ماهیت دشوار و پرمخاطره‌اش، یکی از مشاغل پرخطرمي‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر هشت هفته تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر بیان ژن‌های سوپراکسید دیسموتاز ( SOD )، گلوتاتیون ردوکتاز ( GSR )  و فاکتور تنظیمی هسته‌ای ۱ ( NRF1 ) در آتش‌نشانان مرد انجام شد. این ژن‌ها به‌ترتیب در خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد، حفظ ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سلولی، و تنظیم پاسخ‌های سلولی به استرس اکسیداتیو نقش دارند. م واد و روش ها: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی و مبتنی بر طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. ۴۸ آتش‌نشان مرد به‌صورت هدفمند و دردسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه مساوی) کنترل و(HIIT، هر گروه ۲۴ نفر تقسیم شدند. برنامه تمرینی شامل گرم‌کردن ۱۵ دقیقه‌ای و دویدن‌های تناوبی ۳۰ ثانیه‌ای با شدت ۱۰۰٪ ضربان قلب ذخیره در هفته‌های ابتدایی و افزایش تدریجی شدت تا ۱۵۰–۲۰۰٪ در هفته‌های پایانی بود. تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر به منظور ارزیابی تغییرات درون‌گروهی و بین‌گروهی در طول زمان به کار گرفته شد. در صورت معنادار بودن اثرات اصلی، مقایسه‌های جفتی تعقیبی با استفاده از تصحیح بونفرونی جهت کنترل خطای نوع اول انجام شد. سطح معناداری آزمون‌ها 05/0 و نرم‌افزار مورد استفاده SPSS نسخه ۲۷ بود. ي افته‌ها: نتایج نشان داد تمرینات HIIT به‌طور معناداری موجب افزایش بیان ژن‌های SOD ، GSR ، و NRF1 در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل شده است. نتیجه‌گیری: تمرینات HIITسبب تقویت سیستم آنتی‌اکسیدانی از طریق افزایش بیان ژن‌های SOD ، GSR و NRF1 شود. این نوع تمرینات نقش مؤثری در بهبود سازگاری‌های فیزیولوژیکی و ارتقاء سلامت عملکردی آتش‌نشانان دارند.